Аль Имран сүресі — Аят 123

1. Сөздердің мағынасы:

• بِبَدْرٍ (Бадрда): Бадр — Мекке мен Медине арасындағы белгілі бір жердің атауы. Бұл жерде мұсылмандар мен мүшріктер арасындағы алғашқы үлкен шайқас болған.
• أَذِلَّةٌ (әзілде): Бұл сөздің түпкі мағынасы — әлсіз, кемсітілген, аз ғана дегенді білдіреді. Мұнда «саны аз, қуаты әлсіз» деген мағынада қолданылып тұр, яғни қорлыққа түскен дегенді білдірмейді.
• فَاتَّقُوا اللَّهَ (Аллаһтан қорқыңдар): Аллаһтың әмірлерін орындап, тыйғандарынан тыйылу арқылы Одан қорқу.
• لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ (Шүкір етулерің үшін): Мұндағы «ләғаллә» сөзі себеп-салдар мағынасында келіп, «шүкір етулерің үшін» дегенді білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала мүміндерге Бадр шайқасындағы өзінің керемет жеңісін еске салып, оларға мейірім мен рақым етті. Сол кезде мұсылмандардың саны да, қару-жарағы да, азық-түлігі де өте аз болатын. Олар дұшпандарының алдында әлсіз әрі кемсітілген халде еді. Осындай қиын жағдайда Аллаһ оларға көмек беріп, жеңіске жеткізді. Бұл — Аллаһтың құдіретінің айқын дәлелі. Егер Аллаһ қаламаса, сан жағынан да, күш жағынан да басым болған мүшріктер жеңіске жетер еді. Бірақ Аллаһ мүміндерге көмектесіп, оларды жеңіске жеткізді. Сондықтан Аллаһ мүміндерге өзінің әмірлерін орындап, тыйғандарынан тыйылу арқылы Одан қорқуды бұйырды. Бұл — Аллаһтың берген нығметтеріне шүкір етудің жолы. Шүкір ету — Аллаһтың нығметтерін мойындап, оны игі істермен пайдалану және тілмен мадақтау. Осылайша, аят мүміндерге Аллаһтың көмегіне сенуді, Оған бойсұнуды және нығметтеріне шүкір етуді үйретеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Аллаһ қаласа, аз ғана күшпен де үлкен жеңіске жетуге болады. Бұл — мүміндердің Аллаһқа деген сенімін нығайтады.
• Қиындық пен әлсіздік кезінде Аллаһқа жалбарынып, Одан көмек сұрау — мүміннің парызы.
• Аллаһтың нығметтеріне шүкір ету — Оған деген құлшылықтың бір түрі. Шүкір ету арқылы нығметтер арта түседі.
• Тақуалық — Аллаһтың әмірлерін орындап, тыйғандарынан тыйылу. Бұл — жеңіске жетудің және нығметтерге шүкір етудің кілті.
• Ислам тарихындағы Бадр шайқасы сияқты оқиғалар — мүміндер үшін үлгі мен сабақ. Олар Аллаһтың көмегіне сенуді және Оған шүкір етуді үйретеді.