સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 123

શબ્દોના અર્થ:

• بِبَدْرٍ (બદ્રમાં): બદ્ર એ મદીનાની નજીક આવેલું એક સ્થળ છે, જ્યાં ઇસ્લામના ઇતિહાસમાં પ્રથમ મોટું યુદ્ધ થયું હતું.
• أَذِلَّةٌ (નબળા/દુર્બળ): અહીં આ શબ્દનો અર્થ "અપમાનિત" નથી, પરંતુ "સંખ્યામાં ઓછા અને સાધન-સામગ્રીમાં નબળા" એવો છે.
• فَاتَّقُوا اللَّهَ (અલ્લાહથી ડરો): એટલે અલ્લાહના આદેશો પાળો અને તેની મનાઈઓથી બચો.
• لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ (જેથી તમે આભાર માનો): અહીં "લઅલ્લ" ઉદ્દેશ્ય માટે છે, એટલે કે "જેથી તમે અલ્લાહનો આભાર માની શકો."

આયતની તફસીર:

હે ઈમાનવાળાઓ! યાદ કરો કે અલ્લાહે બદ્રના યુદ્ધમાં તમને મુશરિકો (બહુદેવવાદીઓ) સામે વિજય આપ્યો હતો, જ્યારે તમે સંખ્યામાં ઘણા ઓછા અને સાધન-સામગ્રીમાં નબળા હતા. તમારી પાસે ન તો પૂરતું સૈન્ય હતું, ન પૂરતા હથિયારો, ન પૂરતી તૈયારી. તેમ છતાં અલ્લાહની મદદથી તમને વિજય મળ્યો. આ ઘટના એ સાબિત કરે છે કે વિજય ફક્ત અલ્લાહના હાથમાં છે, તે સંખ્યા કે સાધનો પર આધારિત નથી.

તેથી હવે અલ્લાહના આદેશો પાળીને અને તેની મનાઈઓથી બચીને તેનાથી ડરો. આમ કરવાથી તમે અલ્લાહની અસંખ્ય નેઅમતો (કૃપાઓ) માટે તેનો આભાર માની શકશો. અલ્લાહે તમને નબળી હાલતમાં પણ વિજય આપ્યો, આ તેની મોટી કૃપા છે, અને આ કૃપાનો સાચો આભાર એ છે કે તમે તેની ઇબાદત કરો અને તેની આજ્ઞાપાલન કરો.

આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. અલ્લાહ પર ભરોસો રાખવો: બદ્રના યુદ્ધમાં મુસ્લિમો સંખ્યામાં ઓછા અને નબળા હતા, છતાં અલ્લાહની મદદથી વિજય મળ્યો. આ શીખવે છે કે જ્યારે આપણે અલ્લાહ પર ભરોસો રાખીએ, તો તે આપણને મુશ્કેલીઓમાંથી બહાર કાઢે છે.
2. તકવા (અલ્લાહથી ડર) અપનાવવું: આયતમાં અલ્લાહે વિજય પછી તકવા અપનાવવાનો આદેશ આપ્યો, જેથી આપણે સમજીએ કે વિજય અને સફળતા પછી પણ આપણે અલ્લાહના આજ્ઞાપાલક બની રહેવું જોઈએ.
3. આભાર માનવાની શીખ: અલ્લાહની નેઅમતોનો આભાર માનવો એ ઈમાનની નિશાની છે. જે વ્યક્તિ અલ્લાહનો આભાર માને છે, અલ્લાહ તેની નેઅમતોમાં વધારો કરે છે.
4. ઇસ્લામની સુંદરતા: આ આયત દર્શાવે છે કે ઇસ્લામ નબળાઈમાં પણ શક્તિ અને વિજયનો રસ્તો બતાવે છે. અલ્લાહ તેના બંદાઓને ક્યારેય એકલા નથી છોડતો, તે હંમેશા તેમની સાથે હોય છે.
5. શુક્ર અને ઇબાદત: આપણે અલ્લાહની દરેક નેઅમત માટ