آل عمران سۈرىسى — ئايەت 179

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• يَمِيزَ: ئايرىماق، پەرقلەندۈرمەك. يەنى ياخشى بىلەن ياماننى، مۆئمىن بىلەن مۇناپىقنى ئايرىماق.
• الْخَبِيثَ: يامان، ناپاك، بۇ يەردە مۇناپىق ۋە كاپىرنى كۆرسىتىدۇ.
• الطَّيِّبَ: پاك، ياخشى، بۇ يەردە سەمىمىي مۆئمىننى كۆرسىتىدۇ.
• يَجْتَبِي: تاللايدۇ، ئالاھىدە تاللاپ ئالىدۇ.
• الْغَيْبِ: غەيب، يەنى ئىنسانلار بىلمەيدىغان، پەقەت ئاللاھلا بىلىدىغان ئىشلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۆئمىنلەرنى مۇناپىقلار بىلەن ئارىلاشقان ھالەتتە قالدۇرۇپ قويمايدىغانلىقىنى، بەلكى ئۇلارنى سىناق ۋە ئىمتىھانلار ئارقىلىق ئايرىپ، كىم سەمىمىي مۆئمىن، كىم مۇناپىق ئىكەنلىكىنى ئاشكارىلايدىغانلىقىنى بىلدۈردى. بۇ ئاللاھنىڭ ھېكمىتىنىڭ بىر قىسمىدۇر. ئاللاھ سىلەرگە غەيبنى بىلدۈرۈپ قويمايدۇ، چۈنكى غەيبنى پەقەت ئاللاھلا بىلىدۇ. لېكىن ئاللاھ ئۆز پەيغەمبەرلىرىدىن خالىغىنىنى تاللاپ، ئۇلارغا ئۆزى ئىستىگەن غەيب ئۇچۇرلىرىنى ۋەھىي ئارقىلىق بىلدۈرىدۇ. شۇڭا ئى مۆئمىنلەر، ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ھەقىقىي ئىمان كەلتۈرۈڭلار. ئەگەر سىلەر چىن كۆڭلىڭلاردىن ئىمان كەلتۈرۈپ، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئورۇنداپ، چەكلىمىلىرىدىن يېنىپ، تەقۋالىق قىلساڭلار، ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا سىلەرگە ئۇلۇغ مۇكاپات بار.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ مۆئمىنلەرنى ھەرگىز سىناقسىز، ئىمتىھانسىز قالدۇرمايدۇ؛ سىناقلار ئارقىلىق سەمىمىي مۆئمىنلەر مۇناپىقلاردىن ئايرىلىدۇ.
• غەيبنى پەقەت ئاللاھلا بىلىدۇ، ھېچكىم ئۇنىڭغا ھەمراھ بولالمايدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ يەككە ئىلاھلىقىنىڭ دەلىلىدۇر.
• ئاللاھ پەيغەمبەرلىرىنى تاللاپ، ئۇلارغا لازىملىق غەيب ئۇچۇرلىرىنى ۋەھىي قىلىدۇ؛ بۇ ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە بەرگەن ئالاھىدە شەرەپتۇر.
• ھەقىقىي ئىمان ۋە تەقۋالىق ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا ئۇلۇغ مۇكاپاتقا ئېرىشتۈرىدۇ.
• بۇ ئايەت مۆئمىنلەرنى سەمىمىي بولۇشقا، مۇناپىقلىقتىن يىراق تۇرۇشقا ۋە ئاللاھنىڭ سىناقلىرىغا سەۋر قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئىنسانلارنى ھەقىقەتە ئىمان كەلتۈرۈشكە ۋە ياخشى ئەمەللەر قىلىشقا چاقىرىدۇ؛ بۇ ئىنساننىڭ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەختلىك بولۇشىنىڭ يولىدۇر.