Аль Имран сүрөсү — Аят 194

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• وَآتِنَا — «бизге бер» деген мааниде, дуба кылып суроо.
• مَا وَعَدتَّنَا — «бизге убада кылган нерсеңди» — б.а. Аллах Таала пайгамбарлардын тили аркылуу убада кылган жардам, жеңиш, туура жол жана ырайым.
• عَلَىٰ رُسُلِكَ — «пайгамбарларың аркылуу» — убада пайгамбарларга түшүрүлгөн вахий аркылуу берилген.
• وَلَا تُخْزِنَا — «бизди шерменде кылба, кор кылба, уятка калтырба».
• يَوْمَ الْقِيَامَةِ — «Кыямат күнү» — эсеп-кысап күнү.
• إِنَّكَ لَا تُخْلِفُ الْمِيعَادَ — «Чындыгында Сен убадаңды бузбайсың» — Аллах берген убадасын сөзсүз аткарат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта ыймандуу пенделер Раббисине жалбарып, Ага дуба кылып жатышат. Алар: «Оо, Раббибиз! Пайгамбарларыңдын тили аркылуу бизге убада кылган нерселерди — туура жолду, дүйнөдө жеңишти жана жардамды, акыреттеги сооп-сыйды — бизге бер. Кыямат күнү бизди кор кылба, уятка калтырба, тозокко киргизип шерменде кылба. Чындыгында Сен убадаңды бузбайсың, Сенин убадаң чындык жана сөзсүз аткарылат», — деп сурашат.

Бул дубада адам өзүнүн алсыздыгын, Аллахка муктаждыгын моюнга алып, Анын убадасына болгон ишеничин билдирет. Аллах Таала пайгамбарлар аркылуу ыймандууларга жардам, жеңиш, кечирим жана бейиш убада кылган. Пенде ошол убадалардын ишке ашырылышын сурап, өзүнүн күнөөлөрү үчүн кечирим сурайт. Себеби күнөөлөр кечирилмесе, Кыямат күнү кордукка калтырат. Ал эми Аллах берген убадасын эч качан бузбайт — бул Анын ырайымынын жана улуулугунун белгиси. «Раббибиз» деп кайталап кайрылуу — бул жалбаруунун чын ыкластан, терең ишеним менен болгонун көрсөтөт жана дубанын кабыл болушуна үмүт арттырат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллах Таала пенделерине пайгамбарлар аркылуу чоң убадаларды берген: туура жол, жардам, кечирим жана бейиш. Бул — Аллахтын пенделерине болгон мээриминин чоң белгиси.
• Дуба кылуу — ыймандуунун эң күчтүү куралы. Аллах дуба кылгандарды жоопсуз калтырбайт.
• Кыямат күнү кор болуудан сактануу үчүн, дүйнөдө Аллахка тообо кылып, кечирим суроо зарыл.
• Аллах убадасын бузбайт деген ишеним жүрөккө тынчтык берет жана адамды жакшылыкка шыктандырат.
• Бул аят бизди Аллахтын убадасына ишенүүгө, Ага жалбарууга жана Анын ырайымынан үмүт үзбөөгө чакырат. Ислам — бул үмүт, ишеним жана Аллахтын убадасына таянуу дини. Ошондуктан ар бир адам Аллахка кайрылып, Анын убадасына ишенип, жакшылык жолунда болушу керек.