સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 64

١) શબ્દોના અર્થ:

• يَا أَهْلَ الْكِتَابِ: હે કિતાબવાળાઓ (યહૂદીઓ અને ખ્રિસ્તીઓ).
• تَعَالَوْا: આવો, એકત્ર થાઓ.
• كَلِمَةٍ سَوَاءٍ: એવી વાત જેમાં બધા સમાન હોઈએ, અર્થાત્ ન્યાયપૂર્ણ અને સાચી વાત.
• أَرْبَابًا مِّن دُونِ اللَّهِ: અલ્લાહ સિવાય બીજાઓને પાલનહાર અને પૂજ્ય બનાવવા.
• تَوَلَّوْا: મુખ ફેરવી લે, અવગણના કરે.
• اشْهَدُوا: સાક્ષી રહો, જાણી લો.

٢) આયતનો તફસીર:

હે પયગંબર! આપ યહૂદીઓ અને ખ્રિસ્તીઓને કહો: આવો, આપણે એક એવી વાત પર એકત્ર થઈએ જે આપણા બધા વચ્ચે સમાન અને ન્યાયપૂર્ણ છે — એ વાત કે આપણે ફક્ત અલ્લાહની જ ઇબાદત કરીએ, તેની સાથે કોઈને ભાગીદાર ન બનાવીએ, ભલે તે કોઈ મૂર્તિ હોય, પ્રતિમા હોય, સલીબ હોય કે બીજું કોઈ. અને આપણામાંથી કોઈ પણ અલ્લાહ સિવાય બીજાને પોતાનો માલિક અને પૂજ્ય ન બનાવે, જેની આજ્ઞા અલ્લાહની આજ્ઞા જેવી માનવામાં આવે. આ એકતા અને તૌહીદની દાવત ખૂબ જ સુંદર અને ન્યાયપૂર્ણ છે. પછી જો તેઓ આ સાચી વાતથી મુખ ફેરવી લે અને અવગણના કરે, તો હે મુસલમાનો! તમે તેમને કહી દો: સાક્ષી રહો કે અમે અલ્લાહના આજ્ઞાકારી અને તેની સમક્ષ સંપૂર્ણ આત્મસમર્પણ કરનારા મુસ્લિમ છીએ. આ દાવત ફક્ત યહૂદીઓ અને ખ્રિસ્તીઓ માટે જ નથી, પરંતુ દરેક એવા વ્યક્તિ માટે છે જે આવી શિર્ક અને ગુલામીમાં ફસાયેલો હોય.

٣) આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

• આ આયત તૌહીદ (અલ્લાહની એકતા)ની સૌથી સુંદર અને સ્પષ્ટ દાવત આપે છે, જે દરેક ધર્મના મૂળ સંદેશ સાથે મેળ ખાય છે.
• ઇસ્લામ એવો ધર્મ છે જે ન્યાય, સમાનતા અને સ્પષ્ટતાને પ્રોત્સાહન આપે છે — તે બધા માટે એક સમાન મંચ પર આવવાની દાવત આપે છે.
• આ આયત દર્શાવે છે કે ઇસ્લામમાં ધાર્મિક સંવાદ અને સમજૂતીની ભાવના છે, પરંતુ સાથે સાથે તૌહીદમાં કોઈ સમાધાન નથી.
• જે વ્યક્તિ અલ્લાહ સિવાય બીજાને પોતાનો માલિક બનાવે છે, તે અસલમાં ગુલામીમાં જીવે છે — ઇસ્લામ તેને સાચી આઝાદી અને ગૌરવ તરફ દોરે છે.
• આ આયત મુસલમાનોને શીખવે છે કે તેઓ પોતાની ઓળખ પર ગર્વ કરે અને સ્પષ્ટતાથી કહે કે અમે અલ્લાહના આજ્ઞાકારી છીએ, ભલે બીજા સ્વીકારે કે ન સ્વીકારે.
• ઇસ્લામની સૌંદર્યતા એ છે કે તે માત્ર એક ખાસ જૂથ માટે નથી, પરંતુ દરેક માનવી માટે ખુલ્લો દરવાજો છે — જે પણ સાચી વાત સ્વીકારે, તે અલ્લાહના આશ્રયમાં આવી શકે છે.