સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 76

શબ્દોના અર્થ:

• بَلَىٰ: હા, અલબત્ત (અગાઉના નકારને રદ કરવા માટે).
• أَوْفَىٰ: પૂર્ણ કર્યું, નિભાવ્યું.
• بِعَهْدِهِ: તેના કરારને, તેના વચનને.
• وَاتَّقَىٰ: અને અલ્લાહથી ડર્યો, બચ્યો.
• يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ: ડર રાખનારાઓને પ્રેમ કરે છે.

આયતની તફસીર:

આ આયત પહેલાંના યહૂદીઓના દાવાનો જવાબ છે, જેઓ કહેતા હતા કે અન્ય લોકોના માલસામાનમાં ખિયાનત કરવાથી તેમના પર કોઈ દોષ નથી. અલ્લાહ તઆલા આ દાવાને રદ કરતાં ફરમાવે છે: હા, અલબત્ત તેમના પર દોષ છે. પરંતુ જે વ્યક્તિ અલ્લાહ સાથેના કરારને પૂર્ણ કરે — એટલે કે અલ્લાહ પર ઈમાન લાવે, તેના રસૂલો પર ઈમાન લાવે, અને લોકો સાથેના વચનો પણ નિભાવે, અમાનત ચૂકવે — અને અલ્લાહના આદેશોનું પાલન કરીને તથા તેની મનાઈઓથી બચીને અલ્લાહથી ડરે, તો નિશ્ચયપૂર્વક અલ્લાહ આવા મુત્તકી (ડર રાખનારા) લોકોને પ્રેમ કરે છે અને તેમને ઉત્તમ બદલો આપશે.

આ આયતમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે ધર્મનો સાચો માપદંડ ફક્ત નામ કે દાવો નથી, પરંતુ વચનનું પાલન અને અલ્લાહનો ડર છે. જે વ્યક્તિ અલ્લાહ સાથેના કરારમાં પ્રામાણિક રહે અને લોકો સાથે પણ વફાદારી રાખે, તે જ અલ્લાહનો પ્રિય બન્દો છે. શિર્ક, ખિયાનત અને અવજ્ઞાથી બચવું એ જ સાચી તકવા (અલ્લાહનો ડર) છે.

આયતમાંથી શીખવા મળતા ફાયદા:

1. અલ્લાહ તઆલા તે લોકોને પ્રેમ કરે છે જે વચન પાળે અને અમાનતમાં પ્રામાણિક રહે — આ દર્શાવે છે કે ઈસ્લામમાં પ્રામાણિકતા અને વફાદારી ખૂબ મહત્ત્વની છે.
2. અલ્લાહનો ડર (તકવા) એ જ સાચી ઈઝ્ઝત અને અલ્લાહના પ્રેમનો માર્ગ છે — જે વ્યક્તિ તકવા અપનાવે છે, અલ્લાહ તેને પોતાનો પ્રિય બન્દો બનાવી દે છે.
3. ધર્મમાં ફક્ત દાવા કરવાથી નહીં, પરંતુ અમલ કરવાથી માન મળે છે — આ આયત આપણને શીખવે છે કે વચન નિભાવવું અને અલ્લાહથી ડરવું એ જ સાચી ભક્તિ છે.
4. અલ્લાહનો પ્રેમ મેળવવો એ સૌથી મોટી કામયાબી છે — જેને અલ્લાહ પ્રેમ કરે, તેને દુનિયા અને આખિરતમાં સફળતા મળે છે.
5. આ આયત આપણને પ્રોત્સાહન આપે છે કે આપણે અલ્લાહ સાથે અને લોકો સાથેના વચનો પૂરા કરીએ, અમાનત ચૂકવીએ અને દરેક પ્રકારના શિર્ક અને પાપથી બચીએ — જેથી આપણે અલ્લાહના પ્રિય બન્દાઓમાં સામેલ થઈ શકીએ.