Аль Имран сүрөсү — Аят 92

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• الْبِرّ (аль-бирр): Жакшылык, такыбалык, кең мааниде — бейиш жана Аллахтын ыраазылыгы. Бул жерде аяттын маанисинде «жакшылыктын эң жогорку даражасы — бейиш» дегенди билдирет.
• تَنَالُوا (таналу): Жетүү, ээ болуу, колго түшүрүү.
• تُنفِقُوا (тунфику): Сарп кылуу, берүү, жумшоо. Бул жерде Аллахтын жолунда, жакшылык иштерге сарп кылуу маанисинде.
• مِمَّا تُحِبُّونَ (мимма тухиббуна): Өзүңөр жакшы көргөн нерселерден, башкача айтканда, жанга жакын, кымбат болгон дүйнө-мүлктөн.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, ыймандуу адамдар! Силер бейишке жана Аллахтын ыраазылыгына жетүүнү кааласаңар, анда жөн гана ибадат кылуу менен чектелбестен, өзүңөр эң жакшы көргөн, жанга жакын болгон нерселерден — мал-мүлкүңөрдөн, байлыгыңардан, атүгүл жүрөгүңөргө жакын дүйнөлүк нерселерден — Аллахтын жолунда сарп кылышыңар керек. Силер берген нерсе азбы же көппү, баалуубу же жөнөкөйбү — мунун баары Аллахка белгилүү. Ал силердин ниеттериңерди да, кылган иштериңерди да толук билет жана ар бириңерге тийиштүү сыйлыгын берет. Демек, жакшылыктын чокусуна жетүү үчүн жанды кыйнаган, жүрөктү сынаган берүүлөрдү гана жасай аласыңар.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят бизге чыныгы ыйман жана такыбалык — жөн гана сөз менен эмес, жүрөктөн чыккан курмандык жана берүү менен өлчөнөрүн үйрөтөт. Ар бир адам өзүнө «Мен эң жакшы көргөн нерсемден Аллах үчүн берүүгө даярмынбы?» деген суроо берүүсү керек.
• Ислам — адамды өзүмчүлдүктөн, байлыкка берилүүдөн арылтып, жоомарттыкка, боорукердикке жана бөлүшүүгө чакырган дин. Бул аят ошол чакырыктын эң жаркын мисалы.
• Аллах Таала биздин берген нерселерибизди, атүгүл эң кичинекей жакшылыгыбызды да билет жана текке кетирбейт. Бул — чоң үмүт жана кубаныч. Демек, эч ким «мен аз бердим, пайдасы жок» деп ойлобошу керек; Аллах ар бир жакшылыкты эсепке алат.
• Бейиш — арзан нерсе эмес. Ага жетүү үчүн жанды аябай, жакшы көргөн нерселерден айрылууга даяр болуу талап кылынат. Бул аят бизди убактылуу дүйнөлүк ырахаттардан түбөлүк бейиш үчүн курмандык кылууга чакырат.
• Ошондуктан, бул аят аркылуу биз Исламдын жомарттык, курмандык жана Аллахка болгон чын ыкластуу сүйүү дини экенин терең түшүнөбүз. Ал эми Аллахтын илими жана адилеттиги бизди дагы да көбүрөөк жакшылык кылууга, берүүгө жана Аллахтын ыраазылыгын издөөгө шыктандырат.