Oli Imron surasi — Oyat 92

Kalimalarning ma'nolari:

• الْبِرّ (al-birr): yaxshilik, taqvo, jannat va uning darajalariga erishish ma'nolarini o'z ichiga oladi.
• تُنفِقُوا (tunfiqoo): sarf qilmoq, xayr-ehson qilmoq.
• مِمَّا تُحِبُّونَ (mimmaa tuhibboon): o'zlaringiz yaxshi ko'rgan narsalaringizdan.

Tafsir:

Ey mo'minlar! Sizlar hech qachon haqiqiy yaxshilik va taqvo darajasiga, ya'ni jannat va uning oliy martabalariga erisha olmaysizlar, toki o'zlaringiz yaxshi ko'rgan va qadrlaydigan mol-mulkingizdan Alloh yo'lida sarf qilmaguningizcha. Bu yerda faqat ortib qolgan yoki o'zingizga keraksiz narsalarni berish kifoya emas, balki qalbingizga yaqin bo'lgan, sevib qadrlaydigan narsalaringizdan ham berishingiz kerakligi uqtiriladi. Zero, inson o'zi uchun eng aziz bo'lgan narsasini berganidagina, uning ixlosu va sadoqati chinakam bo'ladi.

So'ngra Alloh taolo bandalariga tasalli va rag'bat berib: "Qancha sarf qilsangizlar ham, u oz bo'ladimi yoki ko'p, Alloh buni biladi", deydi. Ya'ni, sizlarning har qanday xayr-ehsoningiz, hatto eng kichigi ham Allohning ilmidan chetda qolmaydi. U barcha narsalarni biluvchi va har bir sarf qilgan narsangizga yarasha mukofot beruvchidir. Sizlarning niyatlaringizni ham, amallaringizni ham biladi va har biringizga amalingizga yarasha jazosini beradi.

Foydalar:

1. Ushbu oyat mo'minlarni saxovatli bo'lishga va Alloh yo'lida eng sevimli narsalaridan ham sarf qilishga undaydi. Bu esa inson qalbini poklaydi va uni xudbinlikdan xalos qiladi.
2. Alloh taolo bandalarining har bir yaxshi amalini bilishi va ularni mukofotlashini bildirib, mo'minlarga katta umid va ishonch bag'ishlaydi. Chunki hech qanday yaxshilik zoye ketmaydi.
3. Bu oyat islomda mol-mulkning haqiqiy egasi Alloh ekanligini va inson o'z molidan faqat Alloh yo'lida sarf qilganidagina haqiqiy manfaat topishini o'rgatadi. Bu esa insonni dunyo moliga qul bo'lishdan ozod qiladi.
4. Oyatda keltirilgan "yaxshi ko'rgan narsalardan sarf qilish" tamoyili, islomning nafaqat moddiy, balki ma'naviy jihatdan ham yuksak darajada ekanligini ko'rsatadi. Bu insonni ezgulik va oliyjanoblik sari yetaklaydi.