સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 92

શબ્દોની સમજૂતી:

• لَن تَنَالُوا (લન તનાલુ): તમે પ્રાપ્ત નહીં કરી શકો, તમે ન પામી શકો.
• الْبِرَّ (અલ-બિર્ર): ભલાઈ, નેકી, સદાચાર — અહીં અર્થ છે જન્નત અને ભલાઈવાળાઓનું ઉੱਚું સ્થાન.
• تُنفِقُوا (તુન્ફિકૂ): તમે ખર્ચ કરો, દાન આપો, અલ્લાહના માર્ગમાં વિતાવો.
• مِمَّا تُحِبُّونَ (મિમ્મા તુહિબ્બૂન): તેમાંથી જે તમને પ્રિય છે, જે વસ્તુઓ તમને વહાલી લાગે છે.
• عَلِيمٌ (અલીમ): સર્વજ્ઞ, બધું જાણનાર.

આયતની તફસીર:

હે ઈમાનવાળાઓ! તમે ભલાઈ અને નેકીનું જે ઉੱਚું સ્થાન અને જન્નતનો જે ઈનામ ઈચ્છો છો, તે ત્યાં સુધી તમે નહીં પામી શકો જ્યાં સુધી તમે તમારા પ્રિય અને વહાલા માલ-ધનમાંથી અલ્લાહના માર્ગમાં ખર્ચ ન કરો. માત્ર વધારાનું કે નકામું જ નહીં, પરંતુ જે વસ્તુઓ તમને સૌથી વધુ પ્રિય હોય, તેમાંથી દાન આપો. અને યાદ રાખો — તમે ભલે થોડું ખર્ચ કરો કે વધારે, ભલે દેખાવમાં નાનું લાગે કે મોટું, અલ્લાહ તઆલા તે બધું જ જાણે છે. તે તમારા ઈરાદાઓ અને કર્મોને પણ જાણે છે, અને દરેક ખર્ચ કરનારને તેના કાર્ય અને નિયત મુજબ પૂરો બદલો આપશે. કોઈ પણ સત્કર્મ તેનાથી છૂપું નથી રહેતું.

આયતમાંથી મળતી ફાયદા અને શીખ:

1. સાચી નેકીનો માર્ગ: ઈસ્લામમાં સાચી ભલાઈ એ છે કે માણસ પોતાની પ્રિય વસ્તુઓ અલ્લાહના માર્ગમાં કુરબાન કરે. આ જ તેની નિષ્ઠા અને ઈમાનની સાચી કસોટી છે.
2. જન્નતની ચાવી: જન્નત અને ભલાઈનું ઉੱਚું સ્થાન ફક્ત દાવાઓથી નહીં, પરંતુ સાચા ત્યાગ અને દાનથી મળે છે. જે વ્યક્તિ પોતાના પ્રિય ધનમાંથી અલ્લાહ માટે આપે છે, તે અલ્લાહના વચન મુજબ ભલાઈ પામે છે.
3. નિયતની અહમિયત: અલ્લાહ તઆલા ફક્ત દાનની માત્રા નહીં, પરંતુ નિયત અને ઈરાદાને પણ જાણે છે. તેથી દરેક ખર્ચ ઈખ્લાસ (નિષ્ઠા) સાથે કરવો જોઈએ.
4. નાનું-મોટું બધું ગણાય છે: ભલે થોડું દાન હોય કે વધારે, અલ્લાહ તેને જાણે છે અને તેનો બદલો આપશે. કોઈ પણ સત્કર્મ વ્યર્થ નથી જતું.
5. ઈસ્લામની સુંદરતા: ઈસ્લામ માણસને લોભ અને સ્વાર્થથી ઉપર ઉઠાવીને ઉદારતા, ત્યાગ અને પરોપકાર તરફ દોરે છે. આ જ સાચી માનવતા અને ઈબાદતનો સાર છે.
6. અલ્લાહ પર ભરોસો: જે વ્યક્તિ અલ્લાહના માર્ગમાં ખર્ચ કરે છે, તેને ખાતરી હોવી જોઈએ કે અલ્લાહ તેને તેનાથી ઉત્તમ બદલો આપશે — કારણ કે અલ્લાહ સર્વજ્ઞ અને ઇન્સાફ કરનાર છે.