سورت آل عمران — آیت 93

د کلمو معناګانې:

• حِلًّا: حلال، روا، جواز لرونکی.
• إِسْرَائِيلُ: دا د حضرت یعقوب علیه السلام نوم دی.
• مِن قَبْلِ أَن تُنَزَّلَ التَّوْرَاةُ: د تورات له نازلېدو مخکې.

تفسیر:

ټول خواړه (طیب او پاک خواړه) د بني اسرائیلو لپاره حلال وو، پرته له هغه څه چې حضرت یعقوب (اسرائیل) علیه السلام یې پر خپل ځان حرام کړي وو، او دا د تورات له نازلېدو مخکې وه. یعني د تورات له راتلو مخکې، بني اسرائیلو ته هېڅ څه حرام نه وو، مګر هغه څه چې یعقوب علیه السلام د ناروغۍ په وخت کې پر خپل ځان حرام کړي وو (لکه د اوښ غوښه او شیدې چې هغه ورته ډېر خوښ وو، نو ویې ویل: که الله ما روغ کړي، نو دا به پر ځان حرام کړم). خو کله چې تورات نازل شو، الله تعالی د بني اسرائیلو د ظلم او سرغړونې له امله پر دوی ځینې خواړه حرام کړل.

کله چې یهودانو د پیغمبر صلی الله علیه وسلم سره په دې اړه جګړه وکړه او ویې ویل چې دا تحریم د تورات له مخې دی، نو الله تعالی پیغمبر صلی الله علیه وسلم ته وویل: ورته ووایه: که تاسو رښتیني یاست چې دا تحریم د تورات له مخې دی، نو تورات راوړئ او ولولئ یې، تر څو ستاسو ادعا څرګنده شي. خو یهودانو دا کار ونه کړ او پاتې شول، ځکه چې دوی په تورات کې تحریف کړی و او د دوی ادعا بې بنسټه وه.

فايدې:

• دا چې الله تعالی د خپلو بندګانو لپاره اسانتیا غواړي او په اصل کې یوازې هغه څه حرام کوي چې د بندګانو د فساد او ظلم له امله وي.
• د پیغمبرانو پیروي او د هغوی د اعمالو احترام، لکه د یعقوب علیه السلام چې د الله سره د نذر په وجه پر ځان یو څه حرام کړل.
• د حق د ثابتولو لپاره د دلیل او ثبوت غوښتنه کول، لکه څنګه چې الله تعالی یهودانو ته وویل چې تورات راوړئ او ولولئ یې.
• د دروغو او بې بنسټه ادعاوو رسوا کول، ځکه چې یهودانو د تورات د تحریف له امله د الله له لوري رسوايي وموندله.
• دا چې قرآن کریم د تورات او انجیل د تحریف خبر ورکوي او مسلمانان له دې څخه خبروي چې د اهل کتابو ادعاوې باید ونه منل شي پرته له دې چې د دوی په کتابونو کې وڅیړل شي.