Аль Имран сүрәсе — Аять 93

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Куллүт-тагам – барлык азык-төлек, ризык.
• Һиллән – хәләл, рөхсәт ителгән.
• Либани Исраил – Исраил (Ягъкуб) балаларына.
• Исраил – Ягъкуб пәйгамбәр (Аллаһының сәламы булсын аңа).
• Мин каблу ан туназзаләт-тәүрат – Тәүрат иңдерелүдән элек.

Аять тәфсире:

Бу аять яһүдләрнең ялганын фаш итү өчен иңдерелгән. Алар Пәйгамбәребез Мөхәммәдкә (с.г.в.) әйттеләр: "Син Ибраһим милләтендәмен дип дәгъва итәсең, әмма дөя итен ашыйсың", – дип, аның хәләллеген инкяр иттеләр. Шуңа җавап итеп Аллаһы Тәгалә әйтә: Барлык азык-төлек Бәни Исраилгә хәләл иде, Тәүрат иңдерелгәнче дә, аннан соң да. Аларга хәрам ителгән нәрсәләр – бу аларның үзләренең золымы һәм гөнаһлары сәбәпле соңрак кертелгән хөкемнәр иде.

Тәүрат иңдерелгәнче, Ягъкуб пәйгамбәр (Исраил) үзенә дөя итен һәм сөтен хәрам иткән иде. Сәбәбе: ул авырый башлагач, Аллаһыдан шифа сорап, "Әгәр Аллаһы миңа шифа бирсә, мин үземә иң яраткан ризыкны – дөя итен һәм сөтен – хәрам итәрмен", – дип нәзер кылган иде. Аллаһы аңа шифа бирде, ул да үз нәзерен үтәде. Әмма бу аның үз ихтыяры белән эшләнгән нәрсә иде, Аллаһы тарафыннан хәрам ителгән түгел иде.

Яһүдләр исә бу хәлне бозып, "Тәүратта да бу хәрам ителгән иде", – дип дәгъва иттеләр. Шуңа Аллаһы Тәгалә аларга әйтә: "Әгәр дә сез дөрес сөйлисез икән, Тәүратны алып килегез һәм укыгыз – шунда күрсәтегез, Ягъкубның үзенә хәрам иткәне Аллаһы тарафыннан Тәүратта хәрам ителгән булсын". Ләкин алар моны эшли алмадылар, чөнки аларның дәгъвалары ялган иде. Алар Тәүратны үз куллары белән үзгәрткәннәр иде, ә аның төп нөсхәсендә мондый хөкем юк иде.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Диндә гаделлек һәм дәлил кирәклеге – Берәр нәрсәне раслау өчен дәлил кирәк. Яһүдләрдән Тәүратны китереп укуларын сорау – хакыйкатьне ачыклау өчен гадел юл.
2. Аллаһының рәхмәте киң – Аллаһы Тәгалә башта Бәни Исраилгә барлык пакь ризыкларны хәләл кылган иде. Хәрам итү – аларның үз гөнаһлары сәбәпле булды.
3. Нәзерне үтәү – мөһим гамәл – Ягъкуб пәйгамбәрнең үз нәзерен үтәве – безгә үрнәк. Әгәр кеше Аллаһы өчен берәр нәрсәне нәзер кылса, аны үтәргә тиеш.
4. Китапларны үзгәртү – зур гөнаһ – Яһүдләрнең Тәүратны үзгәртеп, Аллаһы хөкемнәрен бозып күрсәтүләре – аларның ялганчылыгын күрсәтә. Без, мөселманнар, Коръәнне сакларга һәм аның хөкемнәренә тугры булырга тиешбез.
5. Пәйгамбәребезнең (с.г.в.) хаклыгы – Бу аять Мөхәммәд пәйгамбәрнең (с.г.в.) хаклыгын һәм аның китергән хәбәрләренең дөреслеген раслый.