Ali-İmran surəsi — Ayə 93

Kəlmələrin mənaları:

• Hillən: halal, icazəli.
• Hərrəmə: haram etdi, qadağan etdi.
• İsrail: Yəqub peyğəmbər (Allahın ona salamı olsun).
• Tövrat: Musaya (Allahın ona salamı olsun) nazil olan müqəddəs kitab.
• Fətluha: onu oxuyun.

Təfsir:

Ey insanlar! Bilin ki, bütün təmiz və gözəl yeməklər İsrail övladlarına (Yəqub peyğəmbərin nəslinə) halal idi. Allah onlara heç bir yeməyi haram etməmişdi. Lakin Yəqub peyğəmbər (Allahın ona salamı olsun) xəstələndiyi zaman, şəfa taparsa, ən çox sevdiyi yeməkləri - dəvə əti və dəvə südünü özünə haram edəcəyini nəzir etdi. O, sağaldıqdan sonra bu nəzirini yerinə yetirdi və bu yeməkləri özünə qadağan etdi. Bu hadisə Tövrat nazil olmamışdan əvvəl baş vermişdi.

Sonralar Tövrat nazil olduqda, Allah İsrail övladlarının zülm və azğınlıqlarına görə bəzi təmiz yeməkləri onlara haram etdi. Lakin yəhudilər bu həqiqəti təhrif edərək iddia edirdilər ki, guya bu haramlar Tövratda var idi və hələ İbrahim peyğəmbərin dövründən bəri qüvvədədir. Onlar həmçinin Peyğəmbərimizə (Allahın ona salamı və rəhməti olsun) irad tutaraq deyirdilər: "Sən iddia edirsən ki, İbrahimin dinindəsən, amma dəvə əti yeyirsən!"

Allah-Təala bu iddialara cavab olaraq buyurur: "Əgər doğru deyirsinizsə, Tövratı gətirin və oxuyun!" Onlar bu dəvətə cavab verə bilmədilər və mat qaldılar. Çünki onlar bilirdilər ki, Tövratda belə bir hökm yoxdur. Bu, onların Tövratı təhrif etdiklərinin və Allaha iftira atdıqlarının açıq sübutudur.

Bu ayə bizə öyrədir ki, həqiqəti axtaran insan dəlil və sübutlara əsaslanmalı, təqdirə və təhrifə yol verməməlidir. Ey möminlər! Allahın dinində heç bir çətinlik və əziyyət yoxdur. Allah bütün təmiz və gözəl nemətləri bizə halal etmişdir. Bu, Allahın bizə olan sonsuz mərhəmətinin və sevgisinin nişanəsidir. Gəlin bu nemətlərə şükür edək və Allahın hökmlərinə səmimi qəlbdən itaət edək ki, həm dünyada, həm də axirətdə xoşbəxtliyə nail olaq. Unutmayaq ki, Allahın rəhməti genişdir və O, bəndələrinin üzərində çətinlik yaratmaq istəmir, əksinə onların pak və təmiz yaşamasını, həm maddi, həm də mənəvi cəhətdən sağlam olmasını arzulayır.