سوره آل عمران — آیه 93

## تفسیر آیه ۹۳ سوره آل عمران

### معانی واژگان:

• حِلًّا: حلال، مباح و جایز.
• إِسْرَائِیلُ: لقب حضرت یعقوب علیهالسلام (فرزند اسحاق و نوه ابراهیم علیهمالسلام).
• مِن قَبْلِ أَن تُنَزَّلَ التَّوْرَاةُ: پیش از نزول تورات بر حضرت موسی علیهالسلام.

### تفسیر آیه:

همه غذاهای پاکیزه و حلال برای بنیاسرائیل (فرزندان یعقوب) حلال بود و هیچ غذایی بر آنان حرام نشده بود، مگر آنچه خودِ یعقوب (اسرائیل) بر خویشتن حرام کرده بود؛ و این ماجرا پیش از نزول تورات رخ داده بود.

داستان از این قرار است که حضرت یعقوب علیهالسلام به دلیل بیماری، نذر کرد که اگر شفا یابد، محبوبترین غذای خود را ترک کند؛ و آن غذا گوشت و شیر شتر بود. پس از شفا، آن را بر خود حرام کرد و فرزندانش نیز به پیروی از او از آن پرهیز میکردند. اما یهودیان در زمان پیامبر اسلام صلیالله علیه وسلم ادعا میکردند که این تحریم در تورات آمده و خداوند آن را بر آنان حرام کرده است. خداوند در این آیه به پیامبرش دستور میدهد که به آنان بگوید: «اگر راست میگویید که این تحریم از جانب خداست، تورات را بیاورید و آن را بخوانید تا حقیقت روشن شود.» اما یهودیان نتوانستند تورات را بیاورند و رسوا شدند، زیرا میدانستند که در تورات چنین تحریمی وجود ندارد و این ادعا را از پیش خود ساخته بودند.

در حقیقت، تحریم برخی غذاها بر بنیاسرائیل بعدها و در تورات به دلیل ظلم و سرکشی آنان صورت گرفت، نه از ابتدا؛ و این آیه نشان میدهد که یهودیان در تحریف تورات و نسبت دادن دروغ به خداوند، پیشینه طولانی دارند.

### فواید و پیامهای آیه:

1. شفافیت و راستیآزمایی: اسلام دین منطق و استدلال است؛ هر ادعایی باید با دلیل و مدرک اثبات شود. پیامبر اسلام نیز به جای جدال بیحاصل، از مخالفان میخواهد که مدرک خود را ارائه دهند.
2. پاک بودن اصل دین: دین خداوند در اصل، ساده و بدون قید و بندهای سخت است؛ سختگیریها و تحریمهای اضافی، نتیجه ظلم و گناه انسانهاست، نه خواست خداوند.
3. نشانه صداقت قرآن: این آیه نشان میدهد که قرآن نهتنها با تورات اصلی مخالفتی ندارد، بلکه به آن ارجاع میدهد و از یهودیان میخواهد که برای اثبات ادعای خود به کتاب آسمانیشان مراجعه کنند؛ این خود دلیل بر راستگویی قرآن است.
4. پرهیز از تحریف و بدعت: انسانها نباید به نام دین، چیزهایی را بر خود و دیگران حرام یا واجب کنند که خداوند آن را مقرر نداشته است؛ دین فقط از سوی خداوند و پیامبران اوست.
5. آسانی و رحمت در اسلام: برخلاف تحریفاتی که در ادیان پیشین رخ داد، اسلام دین آسانی است و خداوند در قرآن تأکید کرده که اراده آسانگیری بر بندگان دارد و پرهیز از لذتهای حلال، نشانه تقوا نیست، مگر آنکه خداوند خود حکم کند.