Аль Имран сүресі — Аят 93

1. Сөздердің мағынасы:

• كُلُّ الطَّعَامِ — барлық тағамдар, азық-түліктер.
• حِلًّا — халал, рұқсат етілген.
• بَنِي إِسْرَائِيلَ — Яғқұб (ғ.с.) ұрпақтары, Исраил балалары.
• إِسْرَائِيلُ — Яғқұб пайғамбар (ғ.с.), ол Исраил деп те аталады.
• التَّوْرَاةُ — Тәурат, Мұса пайғамбарға (ғ.с.) түсірілген кітап.
• فَاتْلُوهَا — оны оқыңдар.
• صَادِقِينَ — шыншылдар, рас айтушылар.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Яһудилердің Пайғамбарымызға (с.ғ.с.) қарсы айтқан кейбір дәлелсіз уәждеріне жауап ретінде түсірілген. Олар: «Сен Ибраһимнің (ғ.с.) дініндесің деп айтасың, бірақ түйе етін жеп жүрсің» деп таласқан болатын. Алла Тағала бұл аятта былай деп баяндайды: Исраил балаларына барлық таза әрі жақсы тағамдар халал еді. Оларға Тәурат түсірілгенге дейін ешбір тағам тыйым салынбаған. Тек Яғқұб (ғ.с.) өзіне ғана бір аурудан айығу ниетімен түйе еті мен сүтін тыйым салған еді. Ол мұны Алланың бұйрығымен емес, өз еркімен, өзін-өзі шектеу мақсатында жасаған болатын. Кейін оның ұрпақтары да әкелеріне еріп, ол тағамдарды өздеріне тыйым салып алды. Ал Тәурат түсірілгеннен кейін Алла Тағала Исраил балаларының кейбір әділетсіздіктері мен қыңырлықтарының салдарынан кейбір бұрын халал болған тағамдарды оларға тыйым салды.

Яһудилер «Бұл тыйымдар Тәуратта жазылған, Алланың әмірімен болған» деп уәж айтқан кезде, Алла Тағала Пайғамбарымызға (с.ғ.с.): «Оларға айт: егер айтқандарың рас болса, Тәуратты әкеліп, ондағы жазылғанды оқыңдар» деп бұйырды. Егер олардың сөздері шын болса, Тәуратта Яғқұбтың (ғ.с.) өзіне тыйым салған тағамдарының тыйымы туралы жазылған болуы тиіс еді. Бірақ олар Тәуратты әкеліп, оқуға шақырылғанда үнсіз қалып, ешбір дәлел келтіре алмады. Бұл олардың Тәуратты бұрмалап, өз ойларынан жалған нәрселер қосып, Аллаға жала жапқандықтарын көрсетеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ислам діні ақиқатқа негізделген, дәлелсіз уәж айтуға жол бермейді. Кімде-кім бір нәрсені дәлелдеймін десе, оған нақты дәлел келтіруі керек.
• Алла Тағаланың әмірлері мен тыйымдары даналыққа толы. Кейбір тыйымдар адамдардың өздері жасаған әділетсіздіктерінің салдарынан болады.
• Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) діндегі шынайылығы мен ақиқаттығы айқын. Ол әрқашан Алланың уахиына сүйеніп, ақиқатты айтқан.
• Яһудилер мен басқа да кітап иелерінің өз кітаптарын бұрмалағанын білу — бізге Құранның сақталған, өзгертілмеген кітап екенін бағалауға және оған мықтап ұстануға шақырады.
• Ислам діні жеңіл әрі қарапайым. Алла Тағала адамға ауыртпалық жүктемейді, керісінше жеңілдік пен рақымдылықты қалайды.
• Ақиқатты іздеген адам Құранға жүгініп, оның ілімдерін терең түсінуге ұмтылуы керек. Құран — бүкіл адамзатқа түсірілген соңғы әрі мәңгілік кітап.