سوره روم — آیه 35

معانی کلمات:

• سُلْطَانًا: حجت و برهان روشن، یا کتاب و نوشتهای که دلیل و مدرک باشد.
• یَتَکَلَّمُ: سخن میگوید، گواهی میدهد و بیان میکند.
• یُشْرِکُونَ: شرک میورزند، برای خدا شریک قرار میدهند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه با لحنی توبیخآمیز و انکاری، مشرکان را مورد خطاب قرار میدهد و میفرماید: آیا ما برای این مشرکان حجت و برهان روشنی از آسمان نازل کردهایم که آن حجت، به درستیِ شرک آنان گواهی دهد و از کارشان دفاع کند؟! هرگز چنین نیست. آنان هیچ دلیل و مدرک محکمی از جانب خداوند ندارند که صحت شرک و کفرشان را تأیید کند. نه کتابی آسمانی برای آنان نازل شده که به نفعشان سخن بگوید، و نه پیامبری برای تأیید این باور باطل مبعوث گردیده است. بلکه آنان تنها از روی جهل، تقلید کورکورانه از نیاکان، و پیروی از هوای نفس، راه شرک را در پیش گرفتهاند و برای این کار خود هیچ برهان و منطقی ندارند. این آیه در حقیقت پاسخی است به بهانهجوییهای مشرکان که میگفتند اگر این دین حق بود، ما آن را میپذیرفتیم؛ اما خداوند میفرماید که آنان برای شرک خود هیچ سند و حجتی ندارند و این کارشان صرفاً از روی گمراهی و بدون هیچ دلیل عقلی یا نقلی است.

فواید و پیامهای آیه:

• هر عقیده و باوری باید بر پایه دلیل و برهان استوار باشد؛ دین اسلام، دین منطق و استدلال است و پیروان آن را به تفکر و اندیشه دعوت میکند.
• شرک و کفر، هیچ پایه و اساسی ندارد و تنها از روی جهل و تقلید کورکورانه پدید میآید؛ در حالی که توحید و یکتاپرستی، فطرت پاک انسانی و عقل سلیم آن را تأیید میکند.
• خداوند هرگز بندگانش را بدون حجت و دلیل رها نمیکند و برای هدایت آنان، پیامبران و کتابهای آسمانی فرستاده است تا راه حق از باطل روشن شود.
• این آیه به انسان میآموزد که در برابر باورهای خود مسئول است و نمیتواند بدون دلیل و برهان، عقیدهای را بپذیرد یا از آن پیروی کند.