Rum surasi — Oyat 35

Kalimalarning ma'nolari:

• Sulton – hujjat, dalil, isbot.
• Yutakallamu – gapiradi, so‘zlaydi.
• Yushrikun – (Allohga) shirk keltiradilar, (Unga) sherik qo‘shadilar.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo mushriklarga murojaat qilib, ularning shirk keltirishlarini qoralaydi va ularning hech qanday asosli dalilga ega emasliklarini bayon qiladi. Ya'ni: "Biz ularga osmondan bir kitob yoki hujjat tushirdikmi, u ularning shirk keltirishlarini ma'qullab, Allohga sherik qo'shishlarini oqlab gapirsin?" Albatta, yo'q! Biz ularga bunday hujjat tushirmaganmiz. Ularning shirk keltirishlari hech qanday ilmiy yoki diniy dalilga asoslanmagan, balki ular faqat ota-bobolariga taqlid qilish va nodonlik tufayli shu yo'lni tutganlar. Agar ularning da'volari haq bo'lsa, ularga yozma hujjat yoki aniq dalil kelishi kerak edi, lekin bunday narsa bo'lmagan. Demak, ularning shirklari butunlay asossiz va botildir.

Foydalar:

1. Islom dini aql va dalilga asoslanadi; hech kimni dalilsiz, hujjatsiz e'tiqod qilishga majburlamaydi. Musulmonning e'tiqodi mustahkam dalillar va hujjatlarga tayanadi.
2. Har qanday e'tiqod yoki amal, agar u Qur'on va Payg'ambar sunnatiga mos kelmasa, rad etiladi, hatto u ota-bobolardan meros bo'lib qolgan bo'lsa ham.
3. Alloh taolo bandalariga o'z irodasi bilan to'g'ri yo'lni ko'rsatish uchun kitoblar va payg'ambarlar yuborgan; bu Allohning rahmati va marhamatidir. Kim bu rahmatdan foydalanmasa, faqat o'ziga zulm qiladi.
4. Bu oyat musulmonlarni o'z dinlarini dalil va hujjatlar bilan himoya qilishga, shuningdek, boshqalarni ham hikmat va yaxshi dalillar bilan Islomga da'vat qilishga undaydi.