Luqmon surasi — Oyat 30

Kalimalarning ma'nolari:

• الْحَقُّ (Al-Haqq): Haq, chin, borliqda va ilohlikda sobit bo'lgan Zot.
• الْبَاطِلُ (Al-Botil): Yolg'on, o'zi hech qanday haqiqatga ega bo'lmagan narsa.
• الْعَلِيُّ (Al-Aliy): Yuksak, ulug', har narsadan oliy va ustun bo'lgan Zot.
• الْكَبِيرُ (Al-Kabir): Buyuk, ulug', har narsadan katta bo'lgan Zot.

Tafsir:

Ya'ni, ey insonlar! Sizlarga zikr qilingan bu narsalar — osmonlaru zaminning yaratilishi, kechayu kunduzning almashinuvi, dengizda suzib yuruvchi kemalar, osmondan yomg'irning yog'dirilishi va o'lik yerni tiriltirib, undan har xil ne'matlarni undirib chiqarish — bularning barchasi shuni isbot qiladiki, Alloh taologina haqdir. U Zotning o'zi, sifatlari va fe'llari haqdir. Unga ibodat qilish haqdir, Uning buyrug'i haqdir, Uning va'dasi haqdir.

Mushriklar Allohdan o'zga sig'inadigan narsalar — butlar, sanamlar, turli xudolar — bularning barchasi botildir. Chunki ular hech narsaga qodir emaslar, ularni yaratgan ham, ularga hech qanday foyda yoki zarar yetkazishga ham kuchi yetmaydi. Ularning o'zlari ham, ularga sig'inish ham behuda va yolg'ondir.

Alloh taolo esa oliydir — U Zoti, qudrati va g'olibligi bilan barcha maxluqotlaridan yuksakdir. U buyukdir — har bir narsadan ulug'dir, Uning hukmiga hech kim qarshi chiqa olmaydi, Uning qudratiga hech narsa teng kela olmaydi. Uning ulug'vorligi va buyukligi oldida hamma narsa kichik va ojizdir. Shuning uchun ham Ungagina ibodat qilish lozim, Uning o'zigagina sajda qilish kerak, Uning o'zigagina iltijo qilish zarurdir.

Foydalar:

• Ushbu oyat mo'min qalbini mustahkamlaydi: Allohning haq ekanligi, Uning o'zigagina ibodat qilishning to'g'riligi va shirkning batil ekanligi aniq dalillar bilan bayon qilingan.
• Inson Allohning ulug'vorligi va buyukligini anglab, Unga bo'lgan ehtiromi va tavakkuli ortadi, chunki U har narsadan oliy va buyukdir.
• Bu oyat insonni butlar va yolg'on xudolarga sig'inishdan qaytarib, faqat Allohga tavhid qilishga, ya'ni Uning yagonaligini iqror etib, Ungagina ibodat qilishga chorlaydi.