Sure Lokmân — Ayet 6

Kelime Anlamları:

• Lehve'l-hadîs: İnsanı Allah'a itaatten alıkoyan, boş ve eğlenceli sözler, masallar, hikâyeler ve her türlü batıl söz.
• Yudille: Saptırmak, doğru yoldan çıkarmak.
• Sebîlillah: Allah'ın yolu, İslam dini.
• Huzû: Alay etmek, eğlenceye almak, küçümsemek.
• Mühîn: Aşağılayan, zelil eden, hor ve hakir kılan.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, insanlar arasında öyle kimselerin bulunduğunu haber vermektedir ki, bunlar Allah'ın yolundan alıkoymak ve insanları doğru yoldan saptırmak için boş ve faydasız sözleri, eğlence ve oyun masallarını satın alırlar. Onlar bu batıl sözleri, insanları Kur'an'dan ve hakikatten uzaklaştırmak için bir araç olarak kullanırlar. Bu kimseler, kendileri de bilgisiz oldukları halde, insanları Allah'ın dininden uzaklaştırmaya çalışır, Allah'ın âyetlerini ve yolunu alay konusu edinirler. Onların bu tutumları, hakikate karşı büyük bir saygısızlık ve küstahlıktır.

Bu âyetin nüzul sebebi olarak zikredilen olayda, müşriklerin ileri gelenlerinden Nadr b. Hâris, insanlara İran krallarının ve eski kahramanların masallarını anlatarak onları Kur'an dinlemekten alıkoymaya çalışıyordu. O, "Muhammed size Âd ve Semûd kavimlerinin haberlerini anlatıyor; ben de size Rüstem'in ve Kisrâların haberlerini anlatayım" diyerek insanları eğlendiriyor ve böylece onları Kur'an'dan uzaklaştırıyordu.

İşte bu âyet, bu tür davranışları sergileyenleri şiddetle kınamakta ve onlara ahirette hor ve hakir kılan, zelil eden bir azabın olduğunu haber vermektedir. Çünkü onlar, Allah'ın kelamını küçümseyip alaya aldılar ve insanları hidayet yolundan saptırmaya çalıştılar.

Ders ve İbret:

Bu âyet, müminlere çok önemli bir ders vermektedir: İnsanı Allah'ı anmaktan, Kur'an dinlemekten ve ibadetten alıkoyan her türlü boş söz, eğlence ve faydasız meşguliyet, bu âyetin kapsamına girer. Günümüzde de insanları Allah yolundan alıkoyan, onları gaflete sürükleyen ve kalplerini katılaştıran birçok eğlence, medya içeriği ve boş meşguliyet bulunmaktadır. Mümin, vaktini değerli bilmeli, Kur'an'a ve ilme yönelmeli, kendisini dünya ve ahirette faydalı olacak işlerle meşgul etmelidir.

Ayrıca bu âyet, Allah'ın âyetlerini ve dinini alaya almanın ne kadar büyük bir vebal olduğunu gösterir. Mümin, Allah'ın dinine ve kitabına karşı her zaman saygılı olmalı, onları savunmalı ve yüceltmelidir. Allah'ın yolundan saptırmaya çalışanlar, dünyada ne kadar başarılı görünseler de ahirette mutlaka rezil ve rüsvay olacaklardır. Rabbimiz, bizleri bu tür kimselerden uzak eylesin ve bizi Kur'an'ın yolundan ayırmasın. Âmin.