Sajda surasi — Oyat 8

Kalimalarning ma'nolari:

• Nasl – avlod, zuryot.
• Sulala – nufa (urug‘), inson tanasidan ajralib chiqadigan suyuqlik.
• Muhin – zaif, kuchsiz, past darajadagi.

Tafsir:

Alloh taolo Odam alayhissalomni loydan yaratganidan so‘ng, uning naslini, ya’ni zuryotini juda zaif va oddiy bir suyuqlikdan – nufadan (maniy) paydo qilganini bayon qilmoqda. Bu suyuqlik inson tanasidan ajralib chiqadi va o‘z holicha hech qanday kuch-quvvatga ega emas. U shunchalik zaifki, uni hech kim o‘z ixtiyori bilan saqlab qola olmaydi yoki yo‘q qila olmaydi. Aynan mana shu zaif tomchidan Alloh taolo insonni bosqichma-bosqich rivojlantiradi, uni go‘zal shaklda yaratadi va unga aql, eshitish, ko‘rish kabi ne’matlar beradi. Bu hol insonning o‘z kuchi bilan emas, balki Allohning qudrati bilan yaratilganini ko‘rsatadi.

Foydalar:

• Ushbu oyat insonga o‘z asl kelib chiqishini eslatadi: u zaif bir suyuqlikdan yaratilgan. Bu esa kibr-havoni sindiradi va insonni kamtarlikka chorlaydi.
• Inson o‘z yaratilishiga nazar solib, Allohning buyuk qudratini anglaydi: shuncha zaif tomchidan mukammal insonni yaratgan Zot hech narsadan ojiz emas.
• Bu oyat insonni Allohga shukr qilishga undaydi, chunki har bir inson o‘z vujudiga qarab, yaratilishidagi hikmatni ko‘rib, Yaratganini ulug‘laydi.
• Insonning asli zaif ekanini bilish uni o‘limdan keyingi hayotga tayyorgarlik ko‘rishga, bu dunyoning o‘tkinchi ekanini anglashga yordam beradi.