سوره سجده — آیه 8

معانی کلمات:

• نَسْل: نسل و فرزندان.
• سُلالَة: چکیده و عصارهای که از چیزی بیرون کشیده میشود؛ مراد نطفه است.
• ماءٍ مَهین: آبی ضعیف و پست (منی) که به تنهایی ارزش و قدرتی ندارد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از آنکه آفرینش انسان را با دست قدرت خود و با بهترین صورت آغاز کرد، میفرماید: سپس نسل و فرزندان او را از چکیدهای از آبی ضعیف و پست قرار داد. این نطفه که از بدن انسان بیرون میآید، در نهایت ضعف و حقارت است و هیچ قدرت و ارادهای از خود ندارد. اما خداوند با قدرت بیپایان خود، از همین قطرهی ناچیز، انسانی کامل با گوش و چشم و عقل و شعور میآفریند. این تعبیر، هم اشاره به ضعف مبدأ آفرینش انسان دارد و هم نشان میدهد که انسان نباید به خود ببالد و مغرور شود، چرا که سرآغاز او چیزی جز آبی پست و بیارزش نبوده است. همچنین این آیه، قدرت خداوند را به تصویر میکشد که از ضعیفترین چیزها، بهترین و پیچیدهترین موجودات را خلق میکند.

فواید و پیامهای آیه:

• تواضع و فروتنی: انسان با یادآوری اینکه از نطفهای ضعیف آفریده شده، نباید در برابر خداوند و خلق او تکبر ورزد؛ بلکه شایسته است که همواره فروتن باشد و به اصل و ریشه خود بنگرد.
• شناخت قدرت الهی: این آیه انسان را به تفکر در آفرینش خود دعوت میکند تا با دیدن این تحول شگفتانگیز (از نطفه تا انسان کامل)، عظمت و قدرت خالق را بهتر بشناسد و ایمانش قویتر شود.
• شکرگزاری: وقتی انسان به ضعف مبدأ خود پی ببرد و ببیند که خداوند چه نعمتهای بزرگی به او عطا کرده، naturally شکرگزار پروردگارش خواهد شد و در برابر نعمتهای بیشمار او، humility و سپاس به جا میآورد.
• امید به رحمت الهی: اگر خداوند توانست از آبی پست، چنین انسان شریف و کاملی بیافریند، پس میتواند با رحمت خود، انسان گناهکار را نیز پاک کند و او را به مقامات عالی برساند. پس هیچکس نباید از رحمت خدا ناامید شود.