سوره سجده — آیه 9

معانی کلمات:

• سَوَّاهُ: او را کامل و راست و متعادل آفرید، اندامش را نیکو ساخت.
• نَفَخَ فِیهِ مِن رُّوحِهِ: روحی را که مخصوص به خود اوست (روحی که آفریدنش ویژهٔ اوست) در او دمید؛ یعنی به فرمان او فرشته مأمور، روح را در پیکر او دمید.
• أَفْئِدَةَ: جمع «فؤاد» به معنای قلب و عقل.

تفسیر آیه:

پس از آنکه خداوند آفرینش انسان را از خاک و نطفه بیان کرد، در این آیه میفرماید: سپس او را (آدم علیهالسلام یا انسان) راست و کامل گردانید و از روح خود در او دمید. این دمیدن روح، به فرمان خداوند و توسط فرشتهای که مأمور این کار است صورت گرفت و انسان پس از آنکه جمادی بیروح بود، زنده و جاندار شد. سپس خداوند برای شما انسانها نعمتهای بزرگی قرار داد: گوشها تا صداها را بشنوید، چشمها تا رنگها و اشیاء و افراد را ببینید و دلها (عقلها) تا خیر و شر و سود و زیان را درک کنید. اما شما انسانها بسیار کم شکر این همه نعمت را به جا میآورید و تنها اندکی سپاسگزاری میکنید.

فواید و پیامهای آیه:

• نعمتهای شنوایی، بینایی و عقل از بزرگترین نعمتهای الهی به انسان هستند که هیچ قیمتی نمیتوان برای آنها تعیین کرد؛ پس باید پیوسته شکرگزار این نعمتها باشیم.
• انسان پیش از دمیده شدن روح، موجودی بیجان و بیارزش بود و این خداوند است که به او حیات و کرامت بخشیده است؛ بنابراین همهٔ هستی ما از آنِ اوست و باید در مسیر رضایت او به کار گرفته شود.
• شکر واقعی نعمتهای الهی، استفاده از آنها در راه درست و بندگی خداوند است؛ نه فقط گفتن «الحمدلله» با زبان.
• توجه به آفرینش شگفتانگیز خود، انسان را به شناخت خالق و محبت او نزدیک میکند و ایمان را در دل تقویت مینماید.