Ас-Саджда сүрөсү — Аят 9

1. Сөздөрдүн мааниси:

• ثُمَّ سَوَّاهُ — "سوّى" деген сөз "түздөдү, тегиздеди, бүтүн кылып жаратты" дегенди билдирет. Башкача айтканда, адамдын денесин толук, шайкеш, кемчиликсиз кылып бүтүрдү.
• وَنَفَخَ فِيهِ مِن رُّوحِهِ — "نفخ" деген "үйлөдү" дегенди билдирет. Аллах адамга Өзүнүн Рухундан үйлөдү, башкача айтканда, ага жан киргизип, тирилтти. "Руху" (Рухум) деп Аллах Өзүнө таандык кылганы анын улуулугун жана артыкчылыгын көрсөтөт, бул Аллахтын өзү эмес, Аллах тараптан берилген жан.
• السَّمْعَ — угуу жөндөмү, кулак.
• الْأَبْصَارَ — көрүү жөндөмү, көздөр.
• الْأَفْئِدَةَ — жүрөктөр, акыл-ой, түшүнүү жөндөмү.
• قَلِيلًا مَّا تَشْكُرُونَ — "силер аз гана шүгүр кыласыңар" дегенди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала адамды жаратып, анын денесин толук, шайкеш жана кемчиликсиз кылып бүтүрдү. Анан ага Өзүнүн Рухундан үйлөп, жан киргизди. Ошентип, адам жансыз нерседен тирүү, кыймылдаган, сезген жанга айланды. Бул — Аллахтын кудурет-күчүнүн жана адамга болгон өзгөчө ырайымынын белгиси.

Андан кийин Аллах адамдарга угуу, көрүү жана жүрөк (акыл-ой) жөндөмдөрүн берди. Угуу аркылуу үндөрдү, көрүү аркылуу түстөрдү, нерселерди жана адамдарды ажыратабыз. Ал эми жүрөк жана акыл-ой аркылуу жакшы менен жаманды, пайдалуу менен зыяндууну айырмалайбыз. Бул — Аллахтын бизге берген улуу жакшылыктары.

Бирок адамдардын көпчүлүгү бул жакшылыктар үчүн Аллахка аз гана шүгүр кылышат. Шүгүр кылуу — бул Аллахтын берген жакшылыктарын моюнга алып, Ага ыраазы болуп, тилинде мактоо айтып, дене-бою менен Ага баш ийүү. Аз шүгүр кылуу — адамдардын көпчүлүгүнүн кемчилиги.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах адамды эң кооз жана шайкеш кылып жараткан. Бул — Аллахтын кудуретинин жана ырайымынын далили.
• Жан — Аллахтын буйругу менен берилген улуу нерсе. Ал адамды тирилтип, кыймылга келтирет.
• Угуу, көрүү жана акыл-ой — Аллахтын бизге берген улуу жакшылыктары. Бул жөндөмдөр аркылуу биз дүйнөнү таанып, жакшы менен жаманды ажыратабыз.
• Бул жакшылыктар үчүн Аллахка шүгүр кылуу — ар бир адамдын милдети. Шүгүр кылган адам Аллахтын ырайымына жетет, ал эми шүгүрсүздүк — каапырлыктын белгиси.
• Аз шүгүр кылуу — адамдардын көпчүлүгүнүн кемчилиги. Ошондуктан биз көбүрөөк шүгүр кылууга аракет кылышыбыз керек.
• Бул аят бизди Аллахтын жакшылыктарын эстөөгө, Ага ыраазы болууга жана Ага баш ийүүгө чакырат. Шүгүр кылуу — ыймандын жана такыбалыктын белгиси.