Ас-Саджда сүресі — Аят 9

1. Қиын сөздердің мағынасы:

• ﴿سَوَّاهُ﴾ — оны толық әрі үйлесімді етіп жаратты, дене мүшелерін бір-біріне сәйкестендіріп, кемел қалыпқа келтірді.
• ﴿نَفَخَ فِيهِ مِن رُّوحِهِ﴾ — оған Өзінің рухынан үрледі, яғни періште арқылы жан кіргізіп, тірілтті. Бұл жерде «Өзінің рухынан» деп құрметтеу үшін айтылған, Аллаһтың рухы дегеніміз — Оның жаратқан жаны.
• ﴿الْأَفْئِدَةَ﴾ — жүректер, яғни ойлау, түсіну және ақыл жүретін орталық.
• ﴿قَلِيلًا مَّا تَشْكُرُونَ﴾ — өте аз шүкір етесіңдер, яғни Аллаһтың берген нығметтеріне сирек алғыс айтасыңдар.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала адам баласын жарату барысын жалғастырып, оның денесін толық әрі үйлесімді етіп қалыптастырды. Содан кейін оған Өзінің әмірімен жан кіргізіп, оны тірі жан иесіне айналдырды. Бұрын жансыз, қозғалыссыз дене еді, енді ол жан мен рух арқылы тірілді. Осылайша адам баласы Аллаһтың ерекше құрметіне бөленді.

Сонан соң Аллаһ адамдарға өзінің үлкен нығметтерін еске салады: құлақ — дыбыстарды есту үшін, көз — түстер мен заттарды көру үшін, жүрек пен ақыл — ойлау, түсіну, жақсы мен жаманды, пайдалы мен зиянды ажырату үшін берілді. Осы арқылы адам өз өмірінде дұрыс жол таба алады.

Алайда адамдардың көбі осы сансыз нығметтерге лайықты түрде шүкір етпейді, алғыс айтуда немқұрайлылық танытады. Аз ғана адамдар Аллаһтың берген игіліктерін мойындап, шүкіршілік етеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһ адамды ең кемел әрі үйлесімді түрде жаратқан, бұл — Оның шексіз даналығы мен мейірімінің көрінісі.
• Жан — Аллаһтың әмірімен берілетін ұлы нығмет, ол адамды тірілтіп, жауапкершілік жүктейді.
• Құлақ, көз және жүрек — адамға берілген баға жетпес сыйлар. Олар арқылы адам дүниені танып, Аллаһты танып, иманға келеді.
• Осы нығметтердің қадірін біліп, Аллаһқа шүкір ету — әрбір мұсылманның парызы.
• Адам баласы көбіне шүкіршілікте кемшілік танытады, сондықтан әрдайым алғыс айтуға, нығметтерді мойындауға тырысуы керек.
• Ислам — адамды ойлауға, түсінуге, жақсылыққа шақыратын дін; Аллаһ берген ақыл мен сезім мүшелерін игі істерге жұмсау — үлкен сауап.