سوره سبا — آیه 12

معانی واژگان:

• غُدُوّ: رفتن در آغاز روز (صبحگاهان).
• رَوَاح: رفتن در پایان روز (عصرگاهان).
• أَسَلْنَا: جاری ساختیم و روان کردیم.
• عَيْنَ الْقِطْرِ: چشمهی مسِ ذوبشده (معدن مس که آن را ذوب کردیم و روان ساختیم).
• يَزِغْ: منحرف شود و کجی کند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، بخشی از نعمتهای بزرگ خود را بر حضرت سلیمان علیهالسلام یادآور میشود تا نشان دهد که او پیامبری صاحب قدرت و حکومتی عظیم بوده است. خداوند باد را برای او مسخّر کرد؛ بهگونهای که باد در یک نیمهروز (از صبح تا ظهر) مسیر یک ماه را طی میکرد و در نیمهروز دیگر (از ظهر تا شب) نیز مسیر یک ماه دیگر را میپیمود. این یعنی سلیمان میتوانست در یک روز، مسافت دو ماه راه عادی را بپیماید.

همچنین خداوند برای او چشمهی مس را روان ساخت؛ یعنی مس را مانند آب ذوب کرد و از زمین جاری نمود تا سلیمان هر چه میخواهد از آن بسازد. این یک معجزه و کرامت الهی برای او بود.

و نیز گروهی از جنّیان را مسخّر او کرد که به فرمان پروردگار، در حضور او و زیر نظر او کار میکردند و برایش بناها و سازههای عظیم میساختند. اما در کنار این قدرت و تسخیر، خداوند هشدار داد که هر یک از جنّیان که از فرمان او سرپیچی کند و از اطاعت سلیمان منحرف شود، عذاب آتش سوزان را خواهد چشید. این نشان میدهد که قدرت و حکومت سلیمان با اذن و نظارت الهی بود و هیچکس حق سرپیچی از فرمان خدا را نداشت.

فواید و پیامهای آیه:

1. قدرت خداوند بر همهچیز: این آیه نشان میدهد که خداوند قادر است هر موجودی را، حتی باد و جن را، در خدمت بندگان صالح خود درآورد. این امر ایمان ما را به عظمت و قدرت بیپایان خداوند تقویت میکند.
2. نشانهی کرامت اولیای خدا: مسخّر شدن باد و جن برای سلیمان، نشانهی جایگاه والای بندگان صالح خداوند است و ما را ترغیب میکند که با تقوا و اطاعت، به چنین مقاماتی دست یابیم.
3. اهمیت اطاعت از فرمان خدا: هشدار به جنّیان دربارهی عذاب آتش، یادآور این است که هیچکس، حتی موجودات قدرتمند، از فرمان خدا مستثنا نیستند و باید در برابر او تسلیم باشند.
4. استفاده از نعمتها در راه خیر: سلیمان از این قدرت و امکانات برای ساختن بیتالمقدس و پیشبرد دین خدا استفاده کرد. این به ما میآموزد که نعمتهای الهی را باید در راه رضای او و خدمت به بندگانش به کار بگیریم.