سوره فاطر — آيت 3

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• اذْكُرُوا: ياد ڪريو، ذهن ۾ رکو ۽ شڪر ادا ڪريو.
• نِعْمَتَ اللَّهِ: الله جي نعمت، يعني اهي ڀلايون ۽ رحمتون جيڪي الله تعاليٰ اوھان تي ڪيون آهن.
• هَلْ مِنْ خَالِقٍ غَيْرُ اللَّهِ: ڇا الله کان سواءِ ڪو ٻيو پيدا ڪرڻ وارو آهي؟
• يَرْزُقُكُم: اوھان کي روزي ڏئي ٿو.
• مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ: آسمان ۽ زمين مان، يعني مينهن ۽ زمين جي پيداوار ذريعي.
• لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ: الله کان سواءِ ڪو به عبادت جي لائق ناهي.
• فَأَنَّىٰ تُؤْفَكُونَ: پوءِ اوھين ڪيئن ڦيرايا وڃو ٿا؟ يعني ڪيئن حق کان موڙيا وڃو ٿا؟

2) آيت جي تفسير:

اي ماڻهو! الله تعاليٰ اوھان کي مخاطب ٿي فرمايو ٿو ته پنهنجي دل، زبان ۽ عمل سان الله جون اهي نعمتون ياد ڪريو جيڪي هن اوھان تي ڪيون آهن. انهن نعمتن جو شڪر ادا ڪريو ۽ انهن کي نه وساريو. ڇا اوھان وٽ الله کان سواءِ ڪو ٻيو پيدا ڪرڻ وارو آهي جيڪو اوھان کي آسمان مان مينهن وسائي ۽ زمين مان اناج، ميوا ۽ ٻيون شيون پيدا ڪري روزي ڏئي؟ حقيقت ۾ ڪو به ٻيو پيدا ڪرڻ وارو ۽ روزي ڏيڻ وارو ناهي. رڳو الله ئي آهي جيڪو هي سڀ ڪجهه ڪري ٿو. ان کان سواءِ ڪو به عبادت جي لائق ناهي، نه ڪو شريڪ آهي. پوءِ اوھين ڪيئن ان سچي الله کان موڙيا وڃو ٿا ۽ ٻين کي هن جو شريڪ بڻايو ٿا؟ حالانڪه اهو ئي الله آهي جنهن اوھان کي پيدا ڪيو ۽ اوھان کي روزي ڏئي ٿو.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله جون نعمتون ياد رکڻ ۽ ان جو شڪر ادا ڪرڻ هر مسلمان تي لازمي آهي، ڇاڪاڻ ته شڪر نعمتن کي وڌائي ٿو.
• صرف الله ئي خالق ۽ رازق آهي، ان ڪري عبادت صرف ان ئي جي لائق آهي.
• آسمان ۽ زمين جي هر شيءِ ۾ الله جي وحدانيت ۽ قدرت جا نشان موجود آهن، جيڪي سوچڻ ۽ غور ڪرڻ جا قابل آهن.
• شرڪ کان بچڻ ۽ خالص توحيد تي قائم رهڻ ئي ڪاميابي جي راهه آهي.
• الله تعاليٰ جو فرمان آهي ته انسان کي گهرجي ته حق کان نه موڙي ۽ هميشه سڌي راهه تي هلي.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته الله جي نعمتن تي غور ڪرڻ ۽ ان جو شڪر ادا ڪرڻ اسان جي ايمان کي مضبوط بڻائي ٿو ۽ اسان کي اسلام جي راهه تي قائم رکي ٿو.