Yosin surasi — Oyat 32

Kalimalarning ma'nolari:

• لَمَّا: bu yerda "illā" (faqat, albatta) ma'nosida kelib, istisno uchun emas, balki ta'kid uchun ishlatilgan.
• جَمِيعٌ: barchasi, hammasi birga, to'plangan holda.
• لَدَيْنَا: bizning huzurimizda, oldimizda.
• مُحْضَرُونَ: hozir qilinganlar, keltirilganlar, majlisga chaqirilganlar.

Tafsir:

Ushbu oliy martabali oyatda Alloh taolo barcha o'tgan ummatlar va ularning avlodlari, ya'ni butun insoniyat va jinlar — hech kim istisno qilinmagan holda — Qiyomat kuni huzuriga jamlangan holda keltirilishini xabar qilmoqda. Bu yerda "har bir narsa" degan umumiy ibora bilan barcha maxluqot, ayniqsa, oqil va mukallaf bo'lgan ins-u jinlar nazarda tutilgan. Ular o'sha buyuk kunda hisob-kitob va amallariga yarasha jazolarini olish uchun Allohning huzurida to'planadilar. Bu oyat avvalgi oyatlarda zikr qilingan halok bo'lgan qadimgi qavmlar (masalan, Nuh, Hud, Solih, Lut qavmlari) haqidagi xabarning davomi bo'lib, ularning o'limi bilan ish tugamaganini, balki ular qayta tiriltirilib, hisob uchun hozir qilinishini ta'kidlaydi. Bu holat hech kimdan yashirin emas va hech kim undan qochib qutula olmaydi.

Foydalar:

• Ushbu oyat mo'min qalbini qo'rquv va umid bilan to'ldiradi: har bir inson o'z amallari uchun mas'ul ekanini va bir kun kelib Alloh huzurida turishini chuqur anglaydi.
• Bu haqiqat insonni dunyoda yaxshi amallar qilishga, gunohlardan tiyilishga undaydi, chunki hisob-kitob muqarrardir.
• Qiyomatga ishonish inson hayotiga ma'no bag'ishlaydi: bu dunyo o'tkinchi, asl hayot oxiratda ekanini bilgan kishi dunyoda adashmaydi va oxiratini obod qilishga intiladi.
• Allohning adolati mukammal ekanini anglash qalbga taskin beradi: zulm qilganlar jazosiz qolmaydi, ezgu amal qilganlar esa mukofotidan mahrum bo'lmaydi.