یس سۈرىسى — ئايەت 40

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «يَنبَغِي»: مۇناسىپ، لايىق، توغرا كېلىدىغان دېگەن مەنىدە. بۇ يەردە «مۇمكىن ئەمەس، توغرا كەلمەيدۇ» دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدۇ.
• «تُدْرِكَ»: يېتىشىۋالماق، قوغلاپ يېتىۋالماق، بىرلىكتە بولماق دېگەن مەنىدە.
• «سَابِقُ»: ئالدىن ئۆتۈپ كەتكۈچى، ئاۋۋال كەلگۈچى دېگەن مەنىدە.
• «فَلَكٍ»: ئالەم فەزاسىدىكى ئوربىتا، يۆنىلىش، ئايلىنىش يولى دېگەن مەنىدە.
• «يَسْبَحُونَ»: ئۈزۈپ ماڭماق، ئاقماق، ئۆز يولىدا ئايلىنىپ يۈرمەك دېگەن مەنىدە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ قۇدرىتى ۋە ھېكمىتىنىڭ ئۇلۇغلۇقىنى بايان قىلىدۇ. قۇياش ۋە ئاي، كېچە ۋە كۈندۈز — ھەممىسى ئاللاھ بەلگىلىگەن ئۆلچەم ۋە تەرتىپ بويىچە ھەرىكەت قىلىدۇ. قۇياش ئۆز ئوربىتىسىدا، ئاي ئۆز ئوربىتىسىدا ئايلىنىدۇ؛ ئۇلارنىڭ ھەر بىرىنىڭ ئۆز يولى، ئۆز ۋاقتى ۋە ئۆز ۋەزىپىسى بار. قۇياش ئايغا يېتىشىۋېلىپ ئۇنىڭ نۇرىنى يوقىتالمايدۇ ياكى ئۇنىڭ يولىنى ئۆزگەرتەلمەيدۇ. شۇنىڭدەك، كېچە كۈندۈزدىن ئاۋۋال كېلىپ، ئۇنىڭ ۋاقتى توشماي تۇرۇپ ئۇنىڭ ئورنىنى ئىگىلىيەلمەيدۇ. ھەممىسى ئاللاھنىڭ بەلگىلىمىسى ۋە ھېكمىتى بويىچە، ئۆز ئوربىتىسىدا ئۈزۈپ ماڭىدۇ. بۇ تەرتىپ ۋە ئۆلچەم ئاللاھنىڭ بىرلىكىنىڭ، قۇدرىتىنىڭ ۋە ئىلمىنىڭ دەلىلىدۇر.

ئەي ئىنسان! بۇ ئايەت سېنى ئويغا چاقىرىدۇ: قاراڭ، ئاسماندىكى قۇياش، ئاي ۋە يۇلتۇزلار قانچىلىك تەرتىپلىك ۋە ئۆلچەملىك ھەرىكەت قىلىدۇ! ھەر بىرى ئۆز يولىدا، ئۆز ۋاقتىدا، ھېچقانداق خاتالىقسىز ئايلىنىدۇ. بۇ تەرتىپ ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنىڭ ئىپادىسىدۇر. ئاللاھ بىزگە بۇ ئايەتلەر ئارقىلىق ئۆزىنى تونۇتۇپ، بىزنى ئۆزىگە ئىمان ئېيتىشقا ۋە شۈكۈر قىلىشقا چاقىرىدۇ. كەل، بۇ ئايەتلەرنى ئويلىنىپ، ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى تونۇيلى، ئۇنىڭ بەرگەن نېمەتلىرىگە شۈكۈر قىلىلى، ۋە ئۇنىڭ يولىدا مۇستەھكەم قەدەم بېسىلى. ئاللاھ بىزنى ھەقىقەتنى كۆرۈپ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىدىغانلاردىن قىلسۇن!