Yosin surasi — Oyat 40

Kalima ma'nolari:

• Yambag'iy – to'g'ri kelmaydi, munosib emas.
• Tudrika – yetib olmoq, quvib yetmoq.
• Sobiq – o'zib ketuvchi, oldin o'tuvchi.
• Falak – aylanish doirasi, osmon jismlarining orbitasi.
• Yasbahun – suzmoqdalar, harakatlanmoqdalar (o'z orbitalarida aylanmoqdalar).

Tafsir:

Alloh taolo o'z qudrati va hikmati bilan quyosh, oy, kecha va kunduzni aniq o'lchov va tartib asosida yaratgandir. Quyoshning oyga yetib olishi, ya'ni uning nurini o'chirishi yoki uning orbitasini o'zgartirishi mumkin emas. Chunki ularning har biri o'ziga xos yo'nalish va orbitaga ega bo'lib, bir-biriga aralasha olmaydi. Xuddi shuningdek, kecha ham kunduzdan o'zib keta olmaydi, ya'ni kunduzning vaqti tugamasdan oldin kirib kela olmaydi. Ular o'rtasida aniq chegara va o'lchov mavjud bo'lib, biri ikkinchisining o'rnini belgilangan vaqtdan oldin egallay olmaydi.

Quyosh, oy va barcha yulduzlar o'z orbitalarida (falaklarida) suzib yurmoqdalar. Ular Allohning amri va irodasi bilan harakatlanadilar, hech biri o'z yo'lidan chiqib keta olmaydi. Bu go'zal tartib va mukammal tizim Allohning buyuk qudrati va hikmatiga dalolat qiladi.

Foydalar:

1. Allohning buyuk qudrati: Koinotdagi bu mukammal tartib va o'lchov Allohning cheksiz qudratini ko'rsatadi. Quyosh, oy va yulduzlarning bir-biriga ziyon yetkazmasdan harakatlanishi Yaratuvchining hikmatini namoyon etadi.
2. Imonni mustahkamlash: Ushbu oyat insonni o'ylashga va koinotdagi bu go'zal tizim orqali Allohning borligi va birligini anglashga chorlaydi. Har bir narsa o'z o'rnida va o'z vaqtida harakat qilayotganini ko'rib, mo'minning iymoni yanada kuchayadi.
3. Hayotdagi tartibga rioya qilish: Koinotdagi bu tartib insonlarga ham o'z hayotlarida tartib-intizomga rioya qilishlari lozimligini o'rgatadi. Har bir ishni o'z vaqtida va o'z o'rnida qilish muvaffaqiyat kalitidir.
4. Allohning hikmatiga ishonish: Yaratilgan har bir narsada chuqur hikmat bor. Inson ba'zan narsalarning hikmatini tushunmasligi mumkin, lekin Allohning har bir ishi o'rinli va hikmatlidir. Bu esa mo'minni Allohning taqdiriga rozi bo'lishga va Unga to'liq ishonishga o'rgatadi.