Yasin surəsi — Ayə 40

Sözlerin izahı:

• يَنبَغِي: Uyğun gəlir, yaraşır, düzgün olar.
• تُدْرِكَ: Çatıb yetişmək, haqlamaq, özünə qatmaq.
• سَابِقُ: Önə keçən, qabaqlayan.
• فَلَكٍ: Səma cisimlərinin hərəkət etdiyi yol, orbit, dairəvi hərəkət məkanı.
• يَسْبَحُونَ: Üzürlər, axarlar, hərəkət edərlər.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə Öz qüdrətinin və hikmətinin əzəmətli dəlillərindən bəhs edir. Günəş, Ay, gecə və gündüz — hamısı Allahın müəyyən etdiyi bir ölçü və nizam içində hərəkət edir. Günəş nə qədər böyük və güclü olsa da, Ayı haqlayıb onun işığını silə bilməz, onun yolunu dəyişdirə bilməz. Çünki hər birinin öz orbiti, öz hərəkət qanunu var. Günəş öz dövrəsini bir ildə, Ay isə bir ayda tamamlayır — bu, Allahın qoyduğu dəqiq bir ölçüdür.

Eyni şəkildə gecə də gündüzü qabaqlaya bilməz. Onlar bir-birini əvəz edir, lakin heç biri vaxtından əvvəl gəlmir. Gecə ilə gündüzün, Günəş ilə Ayın bu nizamlı növbələşməsi Allahın sonsuz elminin və qüdrətinin açıq-aydın sübutudur. Əgər bir anlıq bu nizam pozulsa, yer üzündə həyat mümkün olmazdı. Lakin Rəbbimizin hökmü ilə hər şey qüsursuz işləyir.

Sonra Allah buyurur ki, Günəş, Ay və bütün ulduzlar — hamısı bir fələkdə, yəni müəyyən edilmiş bir orbitdə üzür, hərəkət edir. Onlar Allahın əmrinə boyun əyərək, heç vaxt yolundan azmadan, nizamı pozmadan axarlar. Bu, Allahın tək olduğunu, hər şeyə qadir olduğunu və kainatı mükemmel bir nizamla idarə etdiyini göstərir.

Ey insan! Bir düşün: Günəş, Ay, ulduzlar — bu qədər böyük və qüdrətli varlıqlar Allahın əmrinə tabe olub, bir an belə Ondan üz döndərə bilmirlər. Bəs sən, ey kiçik bir məxluq, nə üçün Yaradanına boyun əymirsən? Nə üçün Onun sənə göstərdiyi doğru yoldan uzaqlaşırsan? Bil ki, səni yaradan, sənə ruzi verən, gecəni-gündüzü sənin xidmətinə verən Allah səni heç vaxt unutmaz. O, sənin hər bir halını görür və bilir. Gəl, bu əzəmətli kainatın nizamına bax və Yaradanın qüdrətini dərk et. Ona iman gətir, Ona sığın və Onun razılığını qazanmağa çalış. Çünki bu dünya fanidir, əsl həyat isə axirətdədir. Allahın qoyduğu bu nizam bir gün pozulacaq, Günəş büküləcək, ulduzlar töküləcək — o gün heç bir güc, heç bir varlıq Allaha qarşı dura bilməyəcək. Odur ki, bu gün, hələ vaxt varkən, tövbə edib Allaha yönəl. O, tövbə edənləri çox bağışlayandır, çox rəhm edəndir.