یس سۈرىسى — ئايەت 39

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

— «مَنَازِلَ»: مەنزىللەر، باسقۇچلار. ئاي ھەر كېچىدە بىر مەنزىلدە بولۇپ، شەكلى ئۆزگىرىپ تۇرىدۇ.

— «الْعُرْجُونِ»: خۇرما دەرىخىنىڭ قۇرۇپ، ئېگىلىپ، سارغىيىپ قالغان كونا شاخچىسى (خوشى).

— «الْقَدِيمِ»: كونا، ئۆتكەن، قېرىغان.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ قۇدرىتى ۋە بىرلىكىنى كۆرسىتىدىغان يەنە بىر مۇھىم ئالامەتنى — ئاينى تىلغا ئالىدۇ. ئاللاھ ئايغا ھەر كېچىدە ئۆزگىرىپ تۇرىدىغان مەنزىللەرنى بەلگىلەپ قويدى. ئاي ئاۋۋال ئىنچىكە ھىلال بولۇپ كۆرۈنىدۇ، ئاندىن تەدرىجىي چوڭىيىپ، تولۇق ئاي بولۇپ يورۇيدۇ، كېيىن قايتا كىچىكلىشىپ، ئاخىرىدا خۇرما دەرىخىنىڭ قۇرۇپ ئېگىلىپ، سارغىيىپ قالغان كونا شاخچىسىدەك ئىنچىكە، ئەگرى ۋە سارغۇچ بولۇپ قالىدۇ.

بۇ مەنزىللەرنىڭ تەرتىپلىك ئۆزگىرىشى ئىنسانلارغا ۋاقىت ھېسابىنى، ئاي ھېسابىنى ۋە پەسىللەرنى بىلىشتە ياردەم بېرىدۇ. شۇنداقلا، بۇ ئايەت ئاللاھنىڭ چەكسىز ھېكمىتى ۋە ئىلمىنى، ھەممە نەرسىنى ئۆلچەملىك ۋە تەرتىپلىك يارىتىشىنى ئىپادىلەيدۇ. ئاي بىر مۇنتىزىم تەرتىپ بويىچە ھەرىكەت قىلىدۇ، ھېچقانداق خاتالىق يوق. بۇ ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنىڭ روشەن دەلىلىدۇر.

ئىنسانلار بۇ ئايەت ئارقىلىق ئويلىنىشى كېرەك: بىزنى يارىتىپ، رىزىق بېرىپ، ھەر كېچە ئاي بىلەن يول كۆرسىتىپ تۇرغان ئاللاھقا شۈكۈر قىلىشىمىز، ئۇنىڭ بىرلىكىگە ئىمان كەلتۈرۈشىمىز لازىم. ئاللاھنىڭ بۇ ئالەمدىكى ھەر بىر نەرسىنى ئۆلچەملىك يارىتىشى، بىزنىڭ ھاياتىمىزنىمۇ تەرتىپلىك ۋە مەنىلىك قىلىشىمىزغا ئۈلگە بولىدۇ. قۇرئان كەرىم بىزنى ھەقىقەتنى كۆرۈشكە، ئاللاھنىڭ ئايەتلىرى ئۈستىدە تەپەككۇر قىلىشقا چاقىرىدۇ. بىز بۇ چاقىرىققا ئاۋاز قوشۇپ، ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى تەستىقلاپ، ئۇنىڭغا قۇلچىلىق قىلىشىمىز — بىزنىڭ بەختىمىز ۋە نىجاتىمىزدۇر.