سوره یس — آيت 9

1) لفظن جي معنيٰ:

• سَدًّا: اڏو ايندڙ رڪاوٽ، ديوار يا اوٽ.
• مِن بَيْنِ أَيْدِيهِمْ: سندن اڳيان، يعني اڳتي وڌڻ جي راهه ۾.
• مِنْ خَلْفِهِمْ: سندن پويان، يعني پوئتي موٽڻ جي راهه ۾.
• فَأَغْشَيْنَاهُمْ: پوءِ اسان سندن اکين تي پردو وڌو، ڍڪي ڇڏيو.
• لَا يُبْصِرُونَ: اهي ڏسي نه ٿا سگهن، يعني حق ۽ هدايت جي راهه ڏسي نه ٿا سگهن.

2) تفسير:

هي آيت انهن ماڻهن جي باري ۾ آهي جيڪي حق کي قبول ڪرڻ کان انڪار ڪن ٿا ۽ ضد ۽ هٺ تي بيٺا رهن ٿا. الله تعاليٰ فرمايو ته اسان انهن جي اڳيان هڪ رڪاوٽ بڻائي ڇڏي ۽ سندن پويان به هڪ رڪاوٽ بڻائي ڇڏي، يعني اهي هر طرف کان بند ٿي ويا، نه اڳتي وڌي سگهن ٿا ۽ نه پوئتي موٽي سگهن ٿا. پوءِ اسان سندن اکين تي پردو وڌو، تنهنڪري اهي ڏسي نه ٿا سگهن.

مطلب هي آهي ته جڏهن اهي ماڻهو حق کي سمجهڻ ۽ قبول ڪرڻ کان انڪار ڪن ٿا ۽ ضد تي اڙي ويهن ٿا، تڏهن الله تعاليٰ سندن دلين ۽ اکين تي پردو وجهي ڇڏي ٿو. اهي هدايت جي راهه ڏسي نه ٿا سگهن، نه سچي راهه ڏانهن وڌي سگهن ٿا ۽ نه پنهنجي غلطي کان موٽي سگهن ٿا. اهي حق کي ڏسڻ ۽ سمجهڻ جي باوجود ان کان محروم ٿي وڃن ٿا، ڇاڪاڻ ته اهي پاڻ ئي حق کان منهن موڙين ٿا ۽ ان جي مخالفت ۾ هٺ ڪن ٿا. اهڙي ماڻهوءَ لاءِ اهو ئي سزا آهي ته ان کي هدايت کان محروم ڪيو وڃي.

3) فائدا ۽ سبق:

• حق کي قبول ڪرڻ ۾ دير نه ڪرڻ گهرجي: جيڪو شخص حق کي سمجهڻ کان پوءِ به ان کي قبول نه ڪري ۽ ضد تي اڙي ويهي، تنهن لاءِ اهو خطرو آهي ته الله تعاليٰ کيس هدايت کان محروم ڪري ڇڏي.
• هدايت الله جو وڏو فضل آهي: هدايت صرف الله تعاليٰ جي ٻاجهه ۽ فضل سان ملي ٿي. ان ڪري هر وقت الله کان هدايت ۽ ثابت قدمي جي دعا گهرڻ گهرجي.
• قرآن ۽ اسلام جي دعوت ۾ حڪمت ۽ نرمي: اسان کي ٻين کي اسلام ڏانهن سڏڻ ۾ نرمي، محبت ۽ حڪمت سان پيش اچڻ گهرجي، ته جيئن اهي حق کي سمجهي ۽ قبول ڪري سگهن.
• ضد ۽ هٺ جو نتيجو خراب آهي: ضد ۽ هٺ انسان کي حق کان دور ڪري ٿي ۽ آخرڪار اهو انڌو ٿي وڃي ٿو، يعني حق ڏسڻ ۽ سمجهڻ جي صلاحيت وڃائي ويهي ٿو.
• اسلام ۾ اميد ۽ رحمت جو پيغام: جيستائين انسان جو دل حق لاءِ کليل آهي ۽ اهو هٺ ۽ ضد نه ڪري، تيستائين الله جي رحمت ۽ هدايت جي اميد موجود آهي. اسلام اهو دين آهي جيڪو هر انسان کي سچي راهه ڏانهن سڏي ٿو ۽ کيس ڪاميابي ۽ نجات جو رستو ڏيکاري ٿو.