Saffot surasi — Oyat 113

Kalimalarning ma'nolari:

• Baraka – xayr-u baraka, ne'matning ko'payishi va davomiyligi.
• Zurriyat – avlod, nasl.
• Muhsin – yaxshilik qiluvchi, itoatkor.
• Zolimun linafsihi – o'ziga zulm qiluvchi, o'zini halokatga tashlovchi.
• Mubin – ochiq-oydin, aniq.

Tafsir:

Alloh taolo Ibrohim alayhissalomga va uning o'g'li Ishoq alayhissalomga o'zining keng rahmati va barakotini nozil qildi. Bu baraka ularning avlodlariga ham taalluqli bo'lib, ulardan ko'plab payg'ambarlar va solih bandalar kelib chiqdi. Ammo shu bilan birga, ularning zurriyotlari orasida ikki xil inson bo'lishi ham bayon qilindi: bir guruhi – muhsinlar, ya'ni Rabbisiga itoat qiluvchi, o'z nafsini yaxshilikka yetaklovchi, ezgu amallar qiluvchi mo'minlardir. Ikkinchi guruh esa – o'z nafsiga ochiq-oydin zulm qiluvchi kofirlar va gunohkorlardir. Ular o'z ixtiyorlari bilan haq yo'ldan og'ib, kufr va ma'siyatga qo'l urib, o'zlarini halokatga duchor qilganlardir. Bu holat ularning payg'ambar avlodidan bo'lishlariga qaramay, ularning gunohi va zulmi o'zlariga qarata bo'lib, bu ularning tanlovi va amalidan kelib chiqqandir.

Foydalar:

Ushbu oyatdan olinadigan saboqlar juda katta. Birinchidan, Allohning barakati va rahmati Uning tanlagan bandalariga va ularning avlodlariga ham yetib boradi. Bu esa mo'minlarga umid bag'ishlaydi – agar ular solih bo'lsalar, ularning farzandlari ham shu barakadan bahramand bo'lishlari mumkin. Ikkinchidan, nasl-nasab va kelib chiqish insonni gunohdan saqlab qolmaydi; har kim o'z amali uchun javobgardir. Payg'ambar avlodidan bo'lish ham, agar inson kufr va gunoh yo'lini tanlasa, uni halokatdan qutqara olmaydi. Uchinchidan, bu oyatda adolat va haqiqatning bayoni bor – Alloh taolo hech kimni o'z amalisiz mukofotlamaydi yoki jazolamaydi. To'rtinchidan, ota-onalar o'z farzandlarining tarbiyasiga jiddiy e'tibor berishlari kerak, chunki solih avlod – bu ota-onaning saodati, ammo yomon avlod esa ularning hasratidir. Shu bilan birga, bu oyat musulmonlarga doimiy ravishda o'z nafsini tekshirib turishni, yaxshilikda barqaror bo'lishni va yomonlikdan qaytishni o'rgatadi.