سوره صافات — آیه 155

معانی کلمات:

• تَذَکَّرُونَ: پند گرفتن، متذکّر شدن، به یاد آوردن و اندیشیدن در چیزی که غفلت از آن شده است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از بیان ادعای نادرست مشرکان که برای او فرزند قائل شدند، با لحنی توبیخآمیز و پرسشی انکاری میفرماید: «آیا پند نمیگیرید و اندیشه نمیکنید؟» این سخن بدان معناست که اگر اینان کمی در آفرینش آسمانها و زمین و نظم شگفتانگیز جهان و عظمت پروردگار میاندیشیدند، هرگز چنین نسبتی ناروا به خداوند نمیدادند. زیرا عقل سلیم و فطرت پاک حکم میکند که خداوند یگانه، بینیاز و منزّه از هر نقص و عیبی است و داشتن فرزند، نیازمند همسر و شریک و مشابه است که هیچیک درباره خداوند متعال صادق نیست. پس این ادعا نه تنها برهانی ندارد، بلکه با خرد و فطرت نیز در تضاد است. تذکّر و تفکر، کلید هدایت و وسیلهای برای رهایی از خرافات و باورهای باطل است.

فواید و پیامهای آیه:

1. اهمیت تفکر و اندیشه: قرآن کریم انسانها را به تفکر و تعقّل دعوت میکند و آن را راهی برای رسیدن به حقایق و رهایی از جهل و خرافه میداند. کسی که نمیاندیشد، در دام باورهای باطل گرفتار میشود.
2. تنزیه خداوند از هر نقص: این آیه به ما میآموزد که خداوند متعال از هر صفتی که شایسته مقام ربوبی او نباشد، منزّه و پاک است و هیچ نسبتی با مخلوقات ندارد.
3. پندپذیری، نشانه خردمندی: انسان خردمند کسی است که از آیات الهی و نشانههای هستی پند میگیرد و در برابر حق تسلیم میشود.
4. محبت و معرفت: تذکّر و اندیشه در عظمت خداوند، محبت او را در دل زنده میکند و انسان را به عبادت خالصانه و بندگی سوق میدهد.