Ас-Саффат сүресі — Аят 155

1. Сөздердің мағынасы:

• أَفَلَا — «сонда... емес пе?», «неге...?» деген мағынадағы сұрақ-ескерту жалғаулығы.
• تَذَكَّرُونَ — «ойланып, еске аласыңдар ма?», «түсініп, ұғынасыңдар ма?» дегенді білдіреді. Бұл сөз «еске түсіру, ой жүгірту, сабақ алу» мағынасын береді.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Алла Тағаланың өзіне бала телу туралы бұрыс сенімді жоққа шығарғаннан кейін айтылған ескерту. Яғни, адамдарға: «Сонда сендер осы қате сенімдеріңнің негізсіз екенін ойлап, еске алып, ұғынбайсыңдар ма?» деп сұрақ қойылады.

Аллаға бала болуы мүмкін емес әрі лайық емес. Ол барлық кемшіліктен пәк, ұлылығы шексіз. Егер адамдар шынымен ой жүгіртіп, ақылмен ойласа, ондай бұрыс сенімге келер ме еді? Олар өздерінің айтып жүрген сөздерінің негізсіз екенін түсінер еді. Ақыл-ойын іске қосып, сабақ алған адам мұндай қателікке бой алдырмас еді.

Бұл аят адамды ойлануға, ақылға салуға және өз сенімін дұрыс жолға қоюға шақырады. «Еске алу» дегеніміз — тек қана есте сақтау емес, терең ойланып, ақиқатты ұғу, адасушылықтан сабақ алу.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ойлануға шақыру: Ислам адамды соқыр сенімге емес, ақылмен ойлануға, дәлелге сүйенуге шақырады.
• Ақиқатты ұғу: Әрбір адам өз сенімін тексеріп, ой елегінен өткізуі керек. Бұл — иманның беріктігіне себеп.
• Алланы ұлықтау: Аллаға лайықсыз нәрселерді телуден сақтану — иманның негізі. Ол барлық кемшіліктен пәк.
• Сабақ алу: Өткен қателіктерден ғибрат алып, тура жолға түсу — ақылды адамның ісі.
• Құранның даналығы: Құран адамды ойлануға, түсінуге және тура жолға бастауға бағыттайды. Бұл — адамзатқа берілген үлкен игілік.

Осылайша, бұл аят адамды ойлануға, ақиқатты ұғуға және Алланы шынайы ұлықтауға бастайды.