Saffot surasi — Oyat 29

Kalimalarning ma'nolari:

• Bal: Aksincha, yo'q, unday emas.
• Mu'minin: Ishonuvchilar, imon keltiruvchilar.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo jahannam ahli orasida bo'lib o'tadigan tortishuvni hikoya qilmoqda. Kufr yetakchilari (katta-katta gunohkorlar) o'zlariga ergashganlarning "Sizlar bizni to'g'ri yo'ldan adashtirdingiz" degan ayblovlariga javob berib, shunday deydilar: "Yo'q, unday emas! Sizlar o'zlaringiz iymon keltirmagan edingiz. Biz sizlarni majburlab kufrga undamadik. Sizlar o'z ixtiyoringiz bilan, ichki maylingiz bilan haqni inkor etdingiz. Sizning qalblaringiz imonga ochiq emas edi, balki kufr va gunohga moyil edi. Biz sizlarni faqat da'vat qildik, xolos. Lekin sizlar o'zingizda iymon va yaxshilikni xohlamadingiz. Kufr va zalolat sizning o'z tanlovingiz edi."

Ya'ni, yetakchilar o'z ayblarini bo'yniga olmay, ergashuvchilarning o'zlarini aybdor ekanliklarini ta'kidlaydilar. Chunki ularning qalblari haqiqatni qabul qilishdan bosh tortgan edi. Agar ularda iymonga bo'lgan xohish-istak bo'lganida, ular yetakchilarning yolg'on da'vatlariga ergashmagan bo'lur edilar.

Foydalar:

1. Har bir inson o'z qilmishlari uchun o'zi javobgardir. Qiyomat kuni hech kim boshqasini ayblab qutula olmaydi, chunki har kim o'z tanlovi va ixtiyori bilan yo'l tutadi.
2. Iymon — bu qalb ishi. Haqiqiy mo'min bo'lish uchun qalbda Allohga bo'lgan ishonch va taslim bo'lish bo'lishi kerak. Tashqi ko'rinishdagina emas, balki ichki e'tiqod muhimdir.
3. Bu oyatda bizga ogohlantirish borki, har bir inson o'z hayotida kimga ergashayotganini yaxshilab o'ylab ko'rishi lozim. Chunki Qiyomat kuni yetakchilar ham, ergashuvchilar ham o'z qilmishlari uchun alohida hisob beradilar.
4. Alloh taolo adolatli Zotdir. U hech kimni nohaq jazolamaydi. Har kim o'z qilgan ishiga yarasha mukofot yoki jazo oladi. Bu esa bizni to'g'ri yo'ldan borishga, o'z qarorlarimizda mas'uliyatli bo'lishga chorlaydi.