Sad surəsi — Ayə 61

1) Bəzi sözlərin izahı:

• قَالُوا (qalū): Onlar dedilər — burada cəhənnəm əhli içərisindəki tabeçilər (ardınca gedənlər) nəzərdə tutulur.
• رَبَّنَا (rabbənā): Ey Rəbbimiz!
• مَن قَدَّمَ لَنَا هَذَا (mən qaddama lanā hāzā): Kim bizə bunu təqdim edib, yəni kim bizi bu küfrə və azğınlığa yönəldib.
• فَزِدْهُ (fazidhu): Ona artır, ona əlavə et.
• عَذَابًا ضِعْفًا (azābən di'fən): Qat-qat əzab, ikiqat artırılmış əzab.
• فِي النَّار (fīn-nār): Cəhənnəm odu içində.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə cəhənnəm əhlinin içindəki tabeçilər — yəni dünyada öz rəhbərlərinin, başçılarının ardınca gedib haqq yoldan azanlar — Allaha yalvararaq deyirlər: "Ey Rəbbimiz! Dünyada bizi bu azğınlığa, bu küfrə və bu pis axıbəti hazırlayan, bizi bu yola yönəldən kim idisə, onun cəhənnəmdəki əzabını qat-qat artır!"

Onlar dünyada öz ağıllarını işlədib haqqı araşdırmadıqları üçün indi peşmançılıq içindədirlər. Lakin bu peşmançılıq artıq onlara fayda vermir. Buna görə də özlərini aldadan, onları haqq yoldan sapdıran rəhbərlərinə qarşı Allaha üz tutub onların əzabının ikiqat olmasını diləyirlər. Bu, həm onların qəzəbini, həm də əzabın şiddətini göstərir.

Bu ayə bizə çox mühüm bir dərs verir: insan dünyada kimin ardınca getdiyinə diqqət yetirməlidir. Kor-koranə heç kimin ardınca getməməli, haqqı araşdırmalı, doğru yolu tapmağa çalışmalıdır. Çünki səhv yolda gedənlər yalnız özləri əzab çəkməklə qalmır, həm də özlərini aldadanlara qarşı Allaha şikayət edəcəklər. Bu isə onların əzabını daha da artıracaqdır.

Allah-Təala bu ayə ilə bizə xəbərdarlıq edir ki, dünyada doğru yolu seçmək, Quranın göstərdiyi yolda getmək hər bir insanın ən vacib vəzifəsidir. Kim bu yolu seçsə, qurtuluşa çatar; kim də azğınların ardınca getsə, axırda peşmançılıq onun üçün fayda verməz.

3) Dəvət mesajı:

Ey insan! Bu ayə sənə xitab edir: dünyada kimin ardınca getdiyini yaxşı düşün. Səni Allaha, Qurana və doğru yola yönəldənlərin ardınca get — çünki bu yol səni cəhənnəmdən qurtarıb cənnətə aparacaq. Quranı oxu, mənasını anla, haqqı araşdır. Unutma ki, sən də bir gün Rəbbinin hüzurunda dayanacaqsan və heç kim səni müdafiə edə bilməyəcək. Elə bu gün tövbə et, doğru yola qayıt və Rəbbinin rəhmətinə sığın. Allah tövbə edənləri bağışlayandır, rəhmlidir.