ص سۈرىسى — ئايەت 62

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• وَقَالُوا: ئۇلار (يەنى دوزاختا ئازابلىنىۋاتقان تەكەببۇر ۋە زالىملار) ئېيتتى.
• مَا لَنَا: بىزگە نېمە بولدى؟ نېمىشقا؟
• لَا نَرَىٰ: كۆرمەيمىز.
• رِجَالًا: بەزى كىشىلەرنى.
• كُنَّا نَعُدُّهُم: بىز ئۇلارنى … دەپ ھېسابلايتتىك.
• مِّنَ الْأَشْرَارِ: يامانلاردىن، بەختسىزلەردىن.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت قىيامەت كۈنى دوزاخ ئەھلىنىڭ ھالىتىنى سۈرەتلەيدۇ. دۇنيادا ھاكاۋۇرلۇق ۋە زوراۋانلىق قىلغان، ئۆزلىرىنى چوڭ تۇتقان كىشىلەر دوزاختا ئازابلىنىۋاتقان چېغىدا، ئەتراپىغا قاراپ، دۇنيادا ئۆزلىرى «يامان، بەختسىز» دەپ ھېسابلىغان بەزى كىشىلەرنى دوزاختا كۆرمەيدۇ. ئۇلار ھەيرانلىق بىلەن سورايدۇ: «بىزگە نېمە بولدى؟ نېمىشقا ئۇ كىشىلەرنى بۇ يەردە كۆرمەيمىز؟ دۇنيادا ئۇلارنى يامانلاردىن دەپ ھېسابلايتتۇق، ئەمما ھازىر ئۇلار بىز بىلەن بىرگە ئەمەس.»

ئۇلارنىڭ بۇ سۆزى ئۇلارنىڭ دۇنيادىكى خاتا قارىشىنى ۋە تەكەببۇرلۇقىنى ئاشكارىلايدۇ. ئۇلار دۇنيادا مۇسۇلمانلارنى، بولۇپمۇ نامرات ۋە ئاجىز مۇسۇلمانلارنى كەمسىتىپ، ئۇلارنى «بەختسىز، يامان» دەپ قارايتتى. ئەمما ھەقىقەتتە ئۇ مۇسۇلمانلار جەننەتكە كىرگەن، ئۇلار بولسا دوزاختا قالغان. شۇڭا ئۇلار ھازىر ئۇلارنى دوزاختا كۆرمەي ھەيران قالىدۇ. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، دۇنيادىكى باھالار ۋە ئۆلچەملەر ئاخىرەتتە ئەمەلىي ئەھمىيەتكە ئىگە ئەمەس؛ ھەقىقىي قىممەت ئىمان ۋە تەقۋادا. كىمنىڭ جەننەتلىك، كىمنىڭ دوزاخلىق ئىكەنلىكىنى پەقەت ئاللاھ تائالا بىلىدۇ. شۇڭا بىز باشقىلارنى كەمسىتمەي، ئۆزىمىزنى چوڭ تۇتماي، ئەكسىچە كىچىك پېئىل بولۇشىمىز، ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى ئىزدەشىمىز كېرەك. بۇ ئايەت بىزنى ئەقىلگە چاقىرىدۇ: دۇنيادىكى ئورنىمىز ۋە بايلىقىمىز بىزنى مەغرۇر قىلمىسۇن، چۈنكى ئاخىرەتتە ھەممە ئادەم ئاللاھنىڭ ھۆكمىگە قايتىدۇ.