زمر سۈرىسى — ئايەت 36

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «أَلَيْسَ»: ئىنكار ئىستىفھامى بولۇپ، بىر نەرسىنى جەزملىي تەكىتلەش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدۇ، مەنىسى «ئەمەسمۇ؟» دېگەن.
• «كَافٍ»: كاپالەت قىلغۇچى، يېتەرلىك بولغۇچى، ھىمايە قىلغۇچى دېگەن مەنىدە.
• «عَبْدَهُ»: ئۇنىڭ بەندىسى، بۇ يەردە پەيغەمبەر مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى كۆرسىتىدۇ.
• «يُخَوِّفُونَكَ»: ئۇلار سېنى قورقۇتماقتا، ۋەھىمە سالماقتا دېگەن مەنىدە.
• «الَّذِينَ مِن دُونِهِ»: ئاللاھتىن باشقا ئىبادەت قىلىۋاتقان بۇتلىرى، يەنى ئۇلارنىڭ يالغان ئىلاھلىرى.
• «يُضْلِلِ»: ئاللاھ كىمنى ئازدۇرۇپ قويسا، ھەقىقەت يولىدىن چەتنەتسە دېگەن مەنىدە.
• «هَادٍ»: ھىدايەت قىلغۇچى، توغرا يول كۆرسەتكۈچى دېگەن مەنىدە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا خىتاب قىلىپ، ئۇنىڭغا ۋە ئۇنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىگە تەسەللى بېرىدۇ ۋە ئىمانىنى مۇستەھكەملەيدۇ. ئاللاھ تائالا: «ئاللاھ ئۆز بەندىسىگە كاپالەت قىلغۇچى ئەمەسمۇ؟» دەپ سورايدۇ. بۇ سوئال ئىنكار شەكلىدىكى سوئال بولۇپ، جاۋابى چوقۇم «ھەئە، ئاللاھ كاپالەت قىلغۇچىدۇر» دېگەنلىكتۇر. يەنى ئاللاھ تائالا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ دىنىي ۋە دۇنيالىق ئىشلىرىغا كاپالەت قىلىدۇ، ئۇنىڭغا زىيان يەتكۈزمەكچى بولغان دۈشمەنلەرنىڭ شەررىنى قايتۇرىدۇ.

ئاندىن ئاللاھ تائالا مۇشرىكلارنىڭ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى ئۇلارنىڭ ئاللاھتىن باشقا ئىبادەت قىلىۋاتقان بۇتلىرى بىلەن قورقۇتۇشقا ئۇرۇنغانلىقىنى خەۋەر قىلىدۇ. ئۇلار: «بىز سېنىڭ بۇتلىرىمىزغا تىل-ئەيىب ئېيتقانلىقىڭ ئۈچۈن، ئۇلار ساڭا زىيان يەتكۈزۈشى مۇمكىن، سېنى ئۆلتۈرۈشى ياكى ئەقلىڭنى كېتىۋېتىشى مۇمكىن» دەپ ۋەھىمە سالاتتى. ئەمما ئاللاھ تائالا پەيغەمبەرگە بۇنداق قورقۇنچلارنىڭ ھېچقانداق ئاساسى يوقلۇقىنى، ھەمدە ئۆزىنىڭ ئۇنى قوغدايدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

ئايەتنىڭ ئاخىرىدا ئاللاھ تائالا مۇھىم بىر پرىنسىپنى بايان قىلىدۇ: «ئاللاھ كىمنى ئازدۇرۇپ قويسا، ئۇنىڭغا ھېچقانداق ھىدايەت قىلغۇچى بولمايدۇ.» بۇ شۇنى كۆرسىتىدۇكى، ھىدايەت پەقەت ئاللاھنىڭ قولىدا، ئۇ كىمنى توغرا يولغا يېتەكلىمەكچى بولسا، ھېچكىم ئۇنى ئازدۇرالمايدۇ؛ كىمنى ئازدۇرۇپ قويسا، ھېچكىم ئۇنى توغرا يولغا يېتەكلىيەلمەيدۇ. شۇڭا ئىنسان ئاللاھقا يۆلەنمەي، باشقا نەرسىلەردىن مەدەت تىلىسە، ئۇنىڭ ھېچقانداق پايدىسى بولمايدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ تائالا ئۆزىگە ئىخلاس بىلەن يۆلەنگەن بەندىلىرىگە يېتەرلىك كاپالەت قىلغۇچىدۇر. ئۇلارنىڭ دۈشمەنلىرى قانچىلىك كۈچلۈك بولسىمۇ، ئاللاھنىڭ ئىرادىسىسىز ھېچقانداق زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ. شۇڭا مۇئمىن كىشى پەقەت ئاللاھقا تاۋەككۈل قىلىشى، ئۇنىڭدىن باشقا ھېچقانداق نەرسىدىن قورقماسلىقى كېرەك. ئاللاھ تائالا ھەقىقەت يولىنى كۆرسەتكۈچىدۇر، ئۇنىڭ ھىدايىتىگە ئېرىشكەن كىشى ھەرگىز ئازمايدۇ، ئەمما ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرۈگەن كىشىگە ھېچقانداق ياردەمچى بولمايدۇ.