Sure Zümer — Ayet 9

Kelime Anlamları:

• Kânit (قانت): Allah’a itaat eden, boyun eğen, gönülden teslim olan.
• Ânâe’l-leyl (آناء الليل): Gecenin saatleri, vakitleri.
• Yahzeru’l-âhirah (يحذر الآخرة): Ahiret azabından korkar, ondan sakınır.
• Yercû (يرجو): Umut eder, ümit besler.
• Ulü’l-elbâb (أولو الألباب): Akıl sahipleri, temiz ve selim akıllar.

Tefsir:

Yüce Allah bu âyet-i kerîmede, kâfir ile mümini karşılaştırarak insanlara en büyük dersi vermektedir. Soru şudur: “O, sadece dünyasına dalıp gitmiş, Rabbini unutmuş, kibre kapılmış kâfir mi daha hayırlıdır; yoksa gecenin karanlık saatlerinde kalkıp secdeye kapanan, ayakta namaz kılan, gözyaşlarıyla Rabbine yalvaran mümin mi?”

Bu mümin, gecenin bir kısmını ibadetle geçirir. Secdede alnını yere koyar, kıyamda Rabbine olan bağlılığını ilan eder. Kalbi iki duygu arasında gidip gelir: Bir yandan ahiret azabından korkar, bir yandan da Rabbinin rahmetini umar. İşte bu korku ve ümit dengesi, onu hem günahtan alıkoyar hem de hayra yönlendirir.

Allah Teâlâ, Peygamber Efendimiz’e (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmasını emreder: “De ki: Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?” Elbette olmaz! Bilenler, Rablerini tanıyan, O’nun emirlerini öğrenen, dinin hakikatini kavrayan ve bu bilgiyle amel edenlerdir. Bilmeyenler ise gaflet içinde yaşayan, dünyanın geçici zevklerine aldanıp ahireti unutanlardır. Bu iki grup asla eşit değildir.

Âyetin sonunda ise şu hakikat vurgulanır: “Bunu ancak akıl sahipleri düşünüp ibret alır.” Yani bu derin hakikatleri, bu kıyasları, bu uyarıları ancak selim akla sahip olanlar, kalbi uyanık olanlar anlar ve hayatına yön verir.

Sevgili kardeşim! Bu âyet bize şunu öğretiyor: İlim, sadece bilgi yığmak değildir; ilim, insanı Rabbine yaklaştıran, gece ibadetine yönelten, kalbinde Allah korkusu ve rahmet ümidi yeşerten bir nurdur. Sen de bu gece, bu âyetin ışığında kalk, Rabbine secde et, O’ndan kork ve O’nun rahmetini ümit et. Çünkü bilenlerle bilmeyenler asla bir değildir. Sen, bilenlerden olmaya gayret et ki, dünyada huzur, ahirette kurtuluş bulasın.