Nisa surəsi — Ayə 173

Kəlmələrin mənaları:

• İstinkaf etmək – boyun qaçırmaq, təkəbbürlə imtina etmək, özünü yüksək tutub ibadətdən çəkinmək.
• İstikbar etmək – təkəbbür göstərmək, özünü böyük sayıb Allaha itaətdən üz çevirmək.
• Vəli – himayə edən, yaxın dost, işlərini idarə edən.
• Nəsir – yardım edən, köməkçi, çətinlikdə imdada yetən.

Təfsir:

Bu mübarək ayədə Allah-Təala bəndələrini iki dəstəyə ayırır və hər birinin aqibətini açıqlayır.

Birinci dəstə – iman gətirənlər və saleh əməllər edənlərdir. Onlar Allaha ürəkdən inanır, bu imanı dilləri ilə ifadə edir və əməlləri ilə təsdiqləyirlər. Onlar Allahın göndərdiyi şəriətə uyğun yaşayır, namaz qılır, oruc tutur, zəkat verir və xeyirxah işlər görürlər. Allah-Təala belələrinin mükafatını tam şəkildə verəcəkdir – heç bir əməlləri zay olmaz, hər bir yaxşılığın qarşılığı tam ödənilər. Üstəlik, Allah onlara Öz lütfündən əlavə bəxşişlər də edəcəkdir. Bu əlavə elə bir nemətdir ki, heç bir göz onu görməmiş, heç bir qulaq onu eşitməmiş və heç bir bəşər ürəyi onu xəyal etməmişdir. Bu, Allahın sonsuz mərhəmətinin və kərəminin təzahürüdür.

İkinci dəstə – isə Allaha ibadət etməkdən boyun qaçıranlar və təkəbbür göstərənlərdir. Onlar özlərini böyük sayaraq Allaha itaət etməyi özlərinə sığışdırmır, Onun qarşısında təvazökar olmaqdan imtina edirlər. Belələri üçün isə ağrılı, dəhşətli bir əzab hazırlanmışdır. O gün onlar heç bir himayədar tapa bilməzlər – Allahdan başqa onları qoruyacaq, onlara fayda verəcək bir dost olmaz. Eləcə də onlara kömək edəcək, əzabı onlardan dəf edəcək bir nəsir də tapılmaz. Onlar tamamilə tənha və çarəsiz qalarlar.

Bu ayə bizə xəbərdarlıq edir ki, təkəbbür və özündən razılıq insanı həlakətə aparan ən böyük günahlardandır. İblis də məhz təkəbbürü üzündən Allahın rəhmətindən qovuldu. Ey mömin qardaşlar və bacılar! Gəlin Allaha təvazökarlıqla ibadət edək, Onun əmrlərinə itaət göstərək və saleh əməllərdə yarışaq. Unutmayaq ki, Allahın lütfü və mərhəməti sonsuzdur – O, bəndələrinin yaxşı əməllərini artıraraq mükafatlandırır. Bu dünyada etdiyimiz hər bir xeyir, axirətdə bizim üçün xilas və nicat səbəbi olacaqdır. Allah hamımızı iman gətirənlər və saleh əməllər edənlərdən etsin, bizi təkəbbürdən və istinkafdan uzaq tutsun!