Sure Nisâ — Ayet 173

Kelime Anlamları:

• İstinkâf (اسْتَنْكَفُوا): Kibirlenip yüz çevirmek, boyun eğmekten kaçınmak, çekinmek.
• İstikbâr (اسْتَكْبَرُوا): Büyüklenmek, kendini büyük görüp Allah'a itaatten uzaklaşmak.
• Ecir (أُجُورَهُمْ): Amellerin karşılığı olan mükâfat, sevap.
• Velî (وَلِيًّا): Dost, koruyucu, işleri üstlenip yardım eden.
• Nasîr (نَصِيرًا): Yardımcı, zorlukta destek olan.

Tefsir:

Bu mübarek âyet, kıyamet gününde insanların iki ayrı gruba ayrılacağını haber vererek müminlere müjdeyi, kâfirlere ise uyarıyı bir arada sunmaktadır.

Birinci Grup: İman Eden ve Salih Amel İşleyenler

Allah Teâlâ, iman edip sözleriyle, kalpleriyle ve amelleriyle bu imanı tasdik eden, O'nun şeriatına uygun yaşayan kullarına şöyle buyuruyor: Onların ecirlerini eksiksiz, tastamam verecek ve üstelik kendi fazlından, lütfundan onlara fazlasıyla ihsanda bulunacaktır. Bu fazlalık öyle bir ikramdır ki, hiçbir gözün görmediği, hiçbir kulağın duymadığı ve hiçbir beşerin kalbinden geçmeyen nimetleri kapsar. İşte bu, Allah'ın sonsuz rahmetinin ve kereminin bir tecellisidir. Mümin, dünyada yaptığı her hayırlı işin karşılığını kat kat alacak, dahası Allah'ın lütfuyla hesaba sığmayan ilave nimetlere kavuşacaktır. Bu, müminler için büyük bir müjdedir; onları sabra, ihlasa ve salih amele teşvik eder.

İkinci Grup: İstinkâf Eden ve Kibirlenenler

Allah'a kulluktan yüz çeviren, O'na boyun eğmeyi kibirlerine yediremeyen ve büyüklük taslayanlar ise çok acıklı bir azaba çarptırılacaklardır. Onlar, Allah'ın azabından kendilerini kurtaracak hiçbir dost bulamayacaklar; ne fayda sağlayacak bir velî, ne de zararı defedecek bir yardımcı olacaktır. Çünkü yardım ve koruma yalnızca Allah'tan gelir; O'ndan başka hiçbir güç, hiçbir varlık bu konuda söz sahibi değildir. Kibir, insanı helâke sürükleyen en büyük hastalıklardan biridir; zira kibir, insanın hakka teslimiyetini engeller ve onu Allah'ın rahmetinden uzaklaştırır.

Bu âyet bize şu dersi verir: Kurtuluş, ancak iman ve salih ameldedir. Kibir ise insanı hem dünyada hem ahirette hüsrana uğratır. Öyleyse nefsimizi kibirden arındıralım, Allah'a karşı tevazu ile boyun eğelim ve O'nun rızasına uygun işler yapalım ki, O'nun lütfu ve fazlıyla cennetine kavuşalım. Unutmayalım ki, Allah'ın rahmeti, kendisine yönelen kullarına her zaman yakındır.