Niso surasi — Oyat 33

Kalimalarning ma'nolari:

• Mavoli – merosxo‘rlar, vorislar.
• Aqadat aymanukum – ittifoq va yordam uchun qasamyod bilan mustahkamlangan ahdlar.

Tafsir:

Har bir inson uchun biz ota-ona va yaqin qarindoshlar qoldirgan merosdan ulush oladigan vorislarni belgilab qo‘ydik. Bu – Islomning adolatli meros tizimi bo‘lib, har kimning haqqi shariatda aniq belgilangan.

Shuningdek, (Islomning dastlabki davrida) sizlar qasamyod bilan ahd-paymon qilgan kishilar ham bor edi. Ular bilan o‘zaro yordam va himoya haqida kelishuv tuzgan edingiz. Bas, ularga ham kelishuv bo‘yicha belgilangan ulushlarini beringlar. Bu hol (qasamyod asosida meros berish) Islomning boshlang‘ich davrida amal qilgan bo‘lib, keyinchalik meros haqidagi aniq oyatlar nozil bo‘lishi bilan bekor qilingan. Chunki Alloh taolo meros taqsimotini adolat bilan, yaqin qarindoshlik asosida belgilab qo‘ydi.

Albatta, Alloh taolo har bir narsaga shohiddir. U sizlarning barcha amallaringizni, tuzgan ahdlaringizni va ularga vafo qilishingizni yoki xiyonat qilishingizni to‘liq biladi va kuzatib turadi. Qiyomat kunida barchasi bo‘yicha hisob-kitob qilinadi.

Foydalar:

1. Islom dini meros taqsimotini adolat va haqqoniylik asosida o‘rnatgan bo‘lib, har bir insonning haqqini himoya qiladi. Bu – Islomning ijtimoiy adolatga bo‘lgan e’tiborining yorqin namunasidir.
2. Ahd va va’dalarga vafo qilish – mo‘minning fazilatlaridan biridir. Alloh taolo har bir amalimizni ko‘rib turibdi, shuning uchun har bir ishimizda halol va to‘g‘ri bo‘lishimiz lozim.
3. Allohning har narsaga shohid ekanini bilish insonni gunohlardan saqlaydi va yaxshi amallarga undaydi. Bu his – mo‘minning qalbida doimiy nazorat tuyg‘usini shakllantiradi.
4. Islomdagi har bir hukm – vaqtinchalik yoki doimiy bo‘lishidan qat’i nazar – hikmat va maslahatga asoslangan. Alloh taolo har bir davr uchun eng munosib hukmni belgilaydi.