Niso surasi — Oyat 32

Kalimalarning ma'nolari:

• تَتَمَنَّوْا – orzu qilish, havas qilish, ko'ngildan o'tkazish.
• فَضَّلَ – afzal qilgan, ustun qilgan, ortiqcha bergan.
• نَصِيبٌ – ulush, hissa, nasiba.
• اكْتَسَبُوا – kasb qilganlari, topganlari, qilgan amallari.
• فَضْلِهِ – Uning fazli, karami, ne'mati, rizqi.

Tafsir:

Ey mo'minlar! Alloh taolo ba'zi bandalarini boshqalaridan ustun qilgan narsalarga – mol-mulk, boylik, ilm, kuch-quvvat, go'zallik va boshqa dunyoviy ne'matlarga nisbatan havas qilish, orzu qilish va "qaniydi, menda ham shu bo'lsa edi" deb yurakdan o'tkazish sizlarga man etiladi. Chunki bunday tammayo (havas) odamni norozilikka, hasadga va Allohning taqsimotiga e'tiroz bildirishga olib boradi.

Alloh taolo har bir insonga O'z hikmati bilan munosib ulush bergan. Erkaklar o'z qilgan amallari, mehnatlari va kasb etganlari evaziga ulush oladilar. Ayollar ham o'z qilgan amallari, mehnatlari va kasb etganlari evaziga ulush oladilar. Har kimning ulushi uning amaliga yarasha belgilangan. Demak, kimdir boshqasidan ortiq ne'matga ega bo'lsa, bu uning qilgan amali va mehnati evazidir. Shuning uchun boshqalarning ulushiga havas qilish o'rniga, o'z ulushingizdan rozi bo'ling va Allohdan Uning fazlini so'rang.

Agar biror narsani orzu qilmoqchi bo'lsangiz, unda Alloh taolodan Uning fazli va karami bilan berishini so'rang. Chunki Alloh taolo o'z fazlini istagan bandasiga beradi. U hamma narsani biluvchidir – U har bir bandaning ahvolini, ehtiyojini va nima unga munosib ekanini biladi. Shuning uchun U har kimga o'z hikmati bilan munosib bo'lgan narsani beradi.

Foydalar:

1. Qanoat va rozi bo'lish – Bu oyat mo'minlarga Allohning taqsimotiga rozi bo'lishni va boshqalarning ulushiga havas qilmaslikni o'rgatadi. Qanoat – qalbning tinchligi va baxtning kalitidir.
2. Hasadning zarari – Havas va hasad inson qalbini buzadi, uni doimiy norozilikda yashashga majbur qiladi. Bu oyat bizni shu illatdan saqlaydi.
3. Amal va mehnatning qadri – Har kim o'z amaliga yarasha ulush oladi. Bu esa insonlarni to'g'ri yo'lda harakat qilishga, halol mehnat qilishga undaydi.
4. Allohdan so'rash odobi – Biror narsani orzu qilganda, uni Allohdan so'rash kerak. Allohning fazli cheksizdir va U bandalariga o'z fazlidan berishni yaxshi ko'radi.
5. Allohning ilmi va hikmati – Alloh har bir narsani biluvchidir. U har kimga nima munosib ekanini biladi va shunga yarasha beradi. Bu bizni Allohning hukmiga to'liq ishonishga o'rgatadi.