سوره نساء — آیه 59

معانی کلمات:

• أُولِی الْأَمْرِ: صاحبان امر و فرمانروایان؛ یعنی حاکمان و زمامداران مسلمان.
• تَنَازَعْتُمْ: اختلاف کردید و درگیری پیدا کردید در رأی و نظر.
• رُدُّوهُ: آن را بازگردانید و مرجع قرار دهید.
• تَأْوِیلًا: عاقبت و سرانجامِ نیکو.

تفسیر آیه:

ای کسانی که به خدا و رسولش ایمان آورده و به شریعت او عمل میکنید! فرمان خدا را بپذیرید و از او اطاعت کنید و از نافرمانی او بپرهیزید؛ و همچنین از رسول خدا صلیاللهعلیهوسلم در آنچه از حق آورده است اطاعت نمایید؛ و نیز از زمامداران و حاکمان خود اطاعت کنید، تا زمانی که فرمان به معصیت و گناه ندهند؛ زیرا اطاعت از آنان در غیر معصیت خدا، در حقیقت اطاعت از خداست. پس اگر در چیزی از امور دین یا دنیا با یکدیگر اختلاف کردید، داوری و حل آن را به کتاب خدا و سنت پیامبرش بازگردانید؛ در زمان حیات پیامبر به خود او و پس از وفاتش به سنت او مراجعه کنید. این کار نشانه ایمان راستین شما به خدا و روز قیامت است. همانا بازگرداندن اختلافات به کتاب و سنت، برای شما بهتر از ادامه اختلاف و پیروی از رأی و هوای نفس است و عاقبت و سرانجامی نیکوتر در دنیا و آخرت دارد.

فواید و پیامهای آیه:

• اطاعت از خدا و رسول و اولیای امر، رمز سعادت و نظم جامعه اسلامی است و مایه وحدت و انسجام مسلمانان.
• اطاعت از حاکمان مشروط به عدم فرمان به گناه است؛ پس هیچ اطاعتی در معصیت خداوند روا نیست.
• مرجع حل اختلافات در جامعه اسلامی، قرآن و سنت است؛ نه رأی و هوای نفس و نه قوانین بشری مخالف با وحی.
• ایمان به خدا و روز آخرت، انسان را به بازگشت به کتاب و سنت در نزاعها ترغیب میکند و این نشانه صدق ایمان است.
• رجوع به قرآن و سنت، عاقبتی نیکو و پایانی خوش در دنیا و آخرت به همراه دارد و از تفرقه و پراکندگی جلوگیری میکند.