Nisa surəsi — Ayə 7

Kəlmələrin mənaları:

• Nəsib – pay, hissə, haqq.
• Tərək – vəfat edən şəxsin qoyub getdiyi mal-mülk, miras.
• Əqriba – qohumlar, yaxınlar.
• Məfruz – vacib, Allah tərəfindən müəyyən edilmiş, dəyişdirilməsi mümkün olmayan hökm.

Təfsir:

Bu ayə, cəhalət dövründə ərəb cəmiyyətində mövcud olan ədalətsiz bir ənənəni aradan qaldırmaq üçün nazil olmuşdur. O zamanlar insanlar mirasdan yalnız kişiləri, xüsusilə də döyüşə bilən, müharibədə iştirak edənləri pay sahibi edir, qadınları və uşaqları isə tamamilə məhrum edirdilər. Onlar deyirdilər: “Yalnız qılınc vura bilən və mal-qara otara bilən kəs mirasa layiqdir.” Halbuki qadınlar və uşaqlar da mərhumun ailəsinin üzvləri idilər və onların da bu mirasda haqqı var idi.

Uca Allah bu ayə ilə bu ədalətsizliyə son qoyaraq buyurur: “Kişilər üçün də, qadınlar üçün də ata-ana və yaxın qohumların qoyub getdikləri maldan pay vardır.” Bu pay az olsun, çox olsun – fərq etməz. Hər bir halda Allahın ədaləti ilə müəyyən edilmiş bir haqqdır. Bu, heç kimin dəyişdirə bilməyəcəyi, artırıb-əskildə bilməyəcəyi, Allah tərəfindən vacib buyurulmuş bir hökmdür.

Bu ayədə diqqət çəkən ən gözəl cəhət, İslamın qadına verdiyi dəyərdir. İslamdan əvvəl qadın heç bir hüquqa malik deyildi, hətta özü də miras kimi qəbul edilirdi. İslam isə qadını bu zülmdən azad edərək ona şəxsi mülkiyyət hüququ verdi və mirasdan pay sahibi etdi. Bu, qadına verilən böyük bir hörmət və dəyərdir.

Ey möminlər! Bu ayə bizə öyrədir ki, Allahın hökmləri hər zaman ədalət və mərhəmət üzərində qurulmuşdur. Biz də bu hökmlərə tabe olmaqla ailə münasibətlərimizdə ədaləti qorumalı, qohumluq bağlarını gözətliyində saxlamalıyıq. Unutmayaq ki, miras bölgüsündə Allahın müəyyən etdiyi hüdudları aşmaq, haqqı sahibinə verməmək böyük günahdır və axirətdə ağır hesabı vardır. Gəlin, Allahın bu ədalətli hökmünü sevinclə qəbul edək və onu həyatımızda tətbiq edək ki, həm dünyada sülh və bərəkət əldə edək, həm də axirətdə xilas olaq.