Nisâ Suresi — Ayet 7

Kelime Anlamları:

• Nâsîb (نَصِيبٌ): Pay, hisse, belirlenmiş miktar.
• Terek (تَرَكَ): Geride bıraktığı mal, miras.
• Vâlideyn (الْوَالِدَانِ): Anne ve baba.
• Akrebûn (الْأَقْرَبُونَ): Yakın akrabalar (kardeşler, amcalar vb.).
• Mefrûd (مَفْرُوضًا): Farz kılınmış, Allah tarafından kesin olarak belirlenmiş, hükmü sabit.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, İslâm’ın getirdiği büyük bir adalet ve merhamet inkılâbını ilan etmektedir. Cahiliye döneminde Araplar, mirastan yalnızca savaşan, malı koruyan erkekleri hak sahibi görürler; kadınları, çocukları ve zayıfları mirastan mahrum ederlerdi. Hatta yetimler ve küçük çocuklar da bu haksızlığa uğrardı. İşte Yüce Allah, bu âyetle o bâtıl geleneği kökünden söküp atmış ve şöyle buyurmuştur:

"Erkeklere, anne-babanın ve yakın akrabaların geride bıraktıklarından bir pay vardır. Kadınlara da anne-babanın ve yakın akrabaların geride bıraktıklarından bir pay vardır. Bu pay, az olsun çok olsun, Allah tarafından farz kılınmış belirli bir hissedir."

Bu hüküm, mirasın sadece erkeklere ait olmadığını, kadınların da -ister küçük ister büyük olsun- bu haktan eşit şekilde istifade edeceğini kesin bir dille ifade eder. Miras bırakılan mal az da olsa çok da olsa, Allah’ın belirlediği bu paylar değişmez; hiçbir kimse bu payları inkâr edemez, engelleyemez veya azaltamaz. Çünkü bu paylar, kulun keyfine veya toplumun geleneğine bırakılmamış, doğrudan Allah Teâlâ tarafından farz kılınmıştır.

Bu âyet, Müslüman toplumun temelini atan bir adalet beyannamesidir. Kadını hor gören, onu maldan ve mülkten mahrum eden o karanlık zihniyete karşı, İslâm’ın kadına verdiği değeri ve onurunu gözler önüne serer. Allah, miras taksiminde kadını da erkeği de adalet terazisinde eşit görmüş, her birine hakkını garanti altına almıştır.

Sevgili kardeşim! Bu âyet, Allah’ın rahmetinin ve adaletinin bir tecellisidir. İslâm dini, hiçbir kimseyi hakkından mahrum etmez. Kadın-erkek, büyük-küçük herkes, Allah’ın koyduğu bu ölçülerle güvence altındadır. Bu hükme gönülden teslim olan bir Müslüman, miras taksiminde asla zulmetmez, kimsenin hakkını çiğnemez. Çünkü bilir ki bu paylar, Allah’ın farz kıldığı birer emanettir ve kıyamet gününde bu emanetin hesabı verilecektir.

Rabbimiz, bizleri hakkıyla teslim olan, adaleti ayakta tutan ve O’nun koyduğu sınırları koruyan kullarından eylesin. Âmin.