Ğafir surəsi — Ayə 24

1) Bəzi sözlərin izahı:

• Fir’on: Misirdə hökm sürən, özünü tanrı sayan zalım padşahın ləqəbi.
• Haman: Fir’onun ən yaxın vəziri, küfr və azğınlıqda ona şərik olan adam.
• Qarun: Çox böyük sərvət və xəzinələr sahibi olan, lakin Allaha şükür etməyib təkəbbürə qapılan şəxs.
• Sahirdir (سَاحِرٌ): Sehrbazdır — yəni Musanın (ə.s.) göstərdiyi möcüzələri sehr sayırdılar.
• Yalançıdır (كَذَّابٌ): Çox yalan danışandır — yəni onun peyğəmbər olduğunu iddia etməsini yalan hesab edirdilər.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala buyurur ki, Musanı (ə.s.) və qardaşı Harunu (ə.s.) Fir’ona, onun vəziri Hamana və küfründə inad edən varlı Qaruna göndərdik. Onlar Allahın ayələrini və bu iki peyğəmbərin gətirdiyi həqiqətləri insanlara çatdırdılar. Lakin Fir’on, Haman və Qarun haqqa boyun əymədilər, təkəbbür göstərdilər və Musanı (ə.s.) yalançı saydılar. Onlar dedilər: “Musa sehrbazdır və özünün peyğəmbər olduğu iddiasında yalançıdır.”

Onlar Musanın (ə.s.) əsası ilə göstərdiyi möcüzələri sehr adlandırdılar, halbuki bu, Allahın qüdrətinin açıq-aşkar dəlili idi. Onun “mən Allahın elçisiyəm” deməsini isə yalan hesab etdilər. Halbuki o, Allahın seçdiyi, doğru danışan bir peyğəmbər idi.

Ayədə Haman və Qarunun xüsusi olaraq qeyd edilməsi onların küfr və azğınlıqdakı mövqeyinə diqqət çəkmək üçündür. Çünki onlar Fir’onun ətrafındakı ən tanınmış, ən nüfuzlu şəxslər idilər. Beləliklə, haqqa qarşı çıxanlar təkcə bir adam deyil, böyük bir camaat və onların rəhbərləri idi.

3) Bu ayədən götürüləcək dərslər və dəvət mesajı:

Əziz oxucu, bu ayə bizə göstərir ki, haqqı inkar edənlər çox vaxt güclü, varlı və nüfuzlu olduqları üçün təkəbbürə qapılırlar. Fir’on padşahlığına, Haman vəzifəsinə, Qarun isə sərvətinə güvənirdi. Lakin heç biri Allahın qarşısında heç bir şeyə sahib deyildi.

Allahın göndərdiyi peyğəmbərləri yalançı saymaq, onların gətirdiyi həqiqətləri sehr və ya yalan adlandırmaq — bu, keçmişdə olduğu kimi bu gün də təkəbbürlü insanların ən böyük səhvidir. Amma unutmaq lazım deyil ki, həqiqət hər zaman qalib gəlir. Musa (ə.s.) sehrbaz deyildi, o, Allahın elçisi idi. Onun gətirdiyi mesaj isə insanları qaranlıqdan işığa çıxaran ilahi bir nur idi.

Ey insan! Sən də bu dünyanın Fir’onlarına, Hamanlarına və Qarunlarına aldanma. Onların malı, mülkü, vəzifəsi onları Allahın əzabından qurtara bilməz. Gəl, Quranın nuruna tərəf dön, həqiqəti qəbul et və təkəbbürü bir kənara qoy. Çünki əsl qurtuluş yalnız Allaha iman və Onun elçilərinə tabe olmaqdadır.