Гафир сүрөсү — Аят 40

1. Керектүү сөздөрдүн мааниси:

• سَيِّئَةً (саййиа): жаман иш, күнөө, адамдын Раббисине каршы кылган терс жорук.
• مِثْلَهَا (мислаха): ага окшош өлчөмдөгү, так кесепетиндей жаза.
• صَالِحًا (саалихан): жакшы иш, пайдалуу амал, Аллахтын буйруктарын аткарып, тыюуларынан кайтуу.
• مُؤْمِنٌ (муъмин): ыймандуу, Аллахтын бирлигине ишенген адам.
• بِغَيْرِ حِسَابٍ (бигайри хисааб): эсеп-кысапсыз, чексиз, эч кандай чектөөсүз.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Кимде-ким бир жаман иш кылса, ага анын кесепетинен ашкан жаза берилбейт, так өзү кылгандай эле өлчөмдө жазаланат. Ал эми ким ыймандуу болуп туруп, Аллах ыраазылыгы үчүн жакшы амал кылса — эркек болобу, аял болобу — мына ошолор бейишке кирет. Аларга бейиште түгөнгүс жемиштер, түбөлүк жыргалчылык жана эч качан бүтпөгөн ныгматтар эсеп-кысапсыз берилет. Башкача айтканда, жаза кылмыштын өлчөмүнө гана жараша болот, ал эми сооп болсо Аллахтын чексиз берекеси менен эсепсиз-кысапсыз берилет. Жакшы амалдын кабыл болушу үчүн ыйман шарт экени бул аятта ачык баяндалган.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллах адилеттүү: жамандыкка жаза кылгандын өлчөмүндө гана болот, ага эч качан ашыкча зордук көрсөтүлбөйт.
• Жакшылыктын сооптору эсепсиз-кысапсыз берилет — бул Аллахтын чексиз жоомарттыгынын белгиси.
• Эркек-аял деп бөлбөйт: жакшы амал жана ыйман болсо, бейишке кирүү жана түбөлүк ныгматтарга жетүү эки жыныска тең ачык.
• Ыйман — жакшы амалдын негизи: ыймансыз кылган жакшылык акыретте толук соопко айланбайт.
• Бул аят адамды үмүткө чакырат: кимде-ким ыймандуу болуп жакшылык кылса, Аллах ага эсепсиз сооп жана бейиш убада кылган. Демек, ар бир адам жакшылыкка умтулуп, ыйманын бекем сактоого тийиш.