غافر سۈرىسى — ئايەت 40

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• سَيِّئَةً: يامان ئىش، گۇناھ، ياكى ئاللاھقا ئاسىيلىق قىلىش.
• مِثْلَهَا: ئۇنىڭغا ئوخشاش، يەنى قىلغان گۇناھىغا تەڭ كېلىدىغان جازا.
• صَالِحًا: ياخشى ئەمەل، سالىھ ئەمەل، يەنى ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئورۇنداپ، چەكلىگەن نەرسىلىرىدىن يېنىش.
• بِغَيْرِ حِسَابٍ: ھېسابسىز، چەكسىز، يەنى ئۆلچەپ-تارتىپسىز بېرىلىدىغان رىزىق.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئاللاھ تەعالانىڭ ئادالەتلىك ھۆكۈمى ۋە مەرھەمەتلىك ئەتىسىنى بايان قىلىدۇ. ئاللاھ تەعالا شۇنداق دەيدۇ: كىمكى بىر يامان ئىش قىلسا، ئۇنىڭغا قىلغان ئىشىغا ئوخشاشلا جازا بېرىلىدۇ، ئۇنىڭدىن ئارتۇق جازالانمايدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ ئادالەتلىك ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ. ئەمما كىمكى ياخشى ئەمەل قىلسا — ئەر بولسۇن ياكى ئايال بولسۇن — ۋە ئۇ ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان مۇئمىن بولسا، ئۇنداق كىشىلەر جەننەتكە كىرىدۇ. ئۇلار جەننەتتە ھېسابسىز، چەكسىز رىزىقلارغا ئېرىشىدۇ. بۇ ئايەت ئىمان بىلەن بىرگە قىلىنغان ياخشى ئەمەلنىڭ ئەڭ يۇقىرى مۇكاپاتقا ئېرىشتۈرىدىغانلىقىنى، شۇنداقلا ئاللاھنىڭ رەھمىتىنىڭ كەڭلىكىنى ۋە ئۇنىڭ ئادىللىقىنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ.

3) دەۋەت ئۇسلۇبىدىكى چۈشەندۈرۈش:

ئەي ئىنسانلار! بۇ ئايەت بىزگە ئاللاھنىڭ ئادىللىقى ۋە مەرھەمىتىنى ئېسىمىزگە سالىدۇ. ئەگەر بىز بىر يامان ئىش قىلساق، ئاللاھ بىزنى پەقەت شۇ ئىشىمىزغا تەڭ كېلىدىغان جازا بىلەنلا جازالايدۇ، ئۇنىڭدىن ئارتۇق زۇلۇم قىلمايدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ قانچىلىك ئادىل ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ. ئەمما ئەگەر بىز ئىمان ئېيتىپ، ياخشى ئەمەللەرنى قىلساق — ئەر بولسۇن ياكى ئايال — ئاللاھ بىزنى جەننەت بىلەن مۇكاپاتلايدۇ. جەننەتتە بىزگە ھېسابسىز، چەكسىز نېمەتلەر بېرىلىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ رەھمىتىنىڭ قانچىلىك كەڭ ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ. شۇڭا، ئەي قېرىنداشلار! كېلىڭلار، ئاللاھقا ئىمان ئېيتىپ، ياخشى ئەمەللەرنى قىلايلى. ئاللاھ بىزنى جەننەت بىلەن مۇكاپاتلايدۇ ۋە ھېسابسىز نېمەتلەرگە ئېرىشتۈرىدۇ. بۇ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە ئەڭ چوڭ بەختتۇر. ئاللاھ بىزنى ھەممىمىزنى ئىمان بىلەن ياخشى ئەمەل قىلىدىغانلاردىن قىلسۇن!