G'ofir surasi — Oyat 48

Kalimalarning ma'nolari:

• Istakbaru – kibr-u havo qilganlar, o‘zlarini katta tutganlar.
• Hakama – hukm qildi, ajrim qildi, hal qildi.

Tafsir:

Kibr-u havo qilgan rahbarlar va boshliqlar, ularga ergashgan zaif va ojizlarga javoban, o‘zlarining ojizliklarini va hech narsaga qodir emasliklarini bildirib, shunday deydilar: "Biz ham, sizlar ham – hammamiz shu do‘zaxdamiz. Hech birimiz boshqasining azobini o‘z zimamizga ola olmaymiz, bir-birimizdan azobni yengillashtira olmaymiz. Alloh taolo bandalari o‘rtasida O‘zining adolatli hukmi bilan hukm qilgan, har bir kishiga qilgan amaliga yarasha azobni taqsimlab qo‘ygan. Bas, endi bizdan ham, sizdan ham najot yo‘q – har birimiz o‘z qilmishimizga yarasha jazo olamiz."

Ular bu so‘zlar bilan bir-birlarini ayblashdan ham, azobdan qutulishdan ham ojiz ekanliklarini tan oladilar. Alloh taolo bandalari o‘rtasida mutlaq adolat bilan hukm qilgan – mo‘minni jannatga, kofirni do‘zaxga kiritadi. Hech kimning azobi boshqasiga yuklanmaydi va hech kim boshqasining gunohi uchun jazolannaydi.

Foydalar:

• Alloh taoloning hukmi mutlaq adolatdir – U hech kimga zulm qilmaydi, har kimga qilgan amaliga yarasha mukofot yoki jazo beradi.
• Qiyomat kunida hech kim boshqa birovning azobini o‘z zimmasiga ololmaydi – har kim o‘z amali uchun javobgardir.
• Bu dunyoda kibr-u havo bilan kishilarni yo‘ldan ozdirgan rahbarlar oxiratda o‘zlarining ojizliklarini tan olishga majbur bo‘ladilar – demak, kibr va takabburlik insonni faqat xorlikka yetaklaydi.
• Allohning hukmi oldida hamma tengdir – na mansab, na obro‘, na kuch azobdan qutqara olmaydi.
• Inson o‘z hayotida adolatli bo‘lishi va hech kimga zulm qilmasligi kerak, chunki Alloh taolo ham bandalari o‘rtasida adolat bilan hukm qiladi.